26 سپتامبر 2022 - 18:27

نمایشگاه فرش در مجاورت موزه ملی فرش

12 اوت 2022 - 09:10 dsfr.ir/f58uc

نمایشگاه فرش در مجاورت موزه ملی فرش
خبرگزاری ایسنا
نمایشگاه فرش در مجاورت موزه ملی فرش

اسمش نمایشگاه فرش است و در آن فروشگاه فرش به راه انداخته اند! نمایشگاه جای نمایش دادن است.

به گزارش «دنیای سفر» این روزها در نزدیکی موزه ملی فرش، نمایشگاهی برپا شده که دست مایه انتقادهایی است؛ فضایی که وزارت میراث فرهنگی به برخی فرش فروش ها اختصاص داده تا رونق بخش کار هنرمندان شود، اما به زعم برخی دیگر این حرکت بیشتر خاری در چشم فرش ایرانی شده است.

این نمایشگاه که در نزدیکی موزه ملی فرش ایران به صورت دائمی در حال برگزاری است، با حدود ۲۰ غرفه ای که به خرید و فروش فرش، تابلو فرش و صنایع دستی اختصاص دارد، با نگاه دوگانه ای که نسبت به آن وجود دارد، برپا است؛ برخی افراد، خصوصا غرفه داران از شکل گرفتن چنین نمایشگاهی در نزدیکی موزه ملی فرش ایران که محل رفت و آمد گردشگران خارجی نیز هست، استقبال کرده اند و برپایی آن را نور باریکی برای رونق گرفتن دوباره ی خرید و فروش فرش دانسته اند. برخی دیگر اما با انتقاد از چنین نمایشگاهی، آن را کم هزینه ترین راه برای نابودی فرش دستبافت ایرانی می دانند.

علیرضا قادری، موسس اتاق فکر فرش دستبافت یکی از مخالفان است. او در گفت و گو با ایسنا اظهار می کند: «نامناسب ترین اتفاقی که می تواند در حوزه فرش دستبافت بیفتد، برگزاری چنین نمایشگاهی است و بدتر از آن، این است که جایی مثل موزه فرش این کار را انجام دهد. این کم هزینه ترین راهی است که می شود فرش دستبافت ایرانی را به عنوان یکی از مولفه های فرهنگ ایرانی نابود کرد.»

این کار به نفع فرش نیست!

علیرضا قادری که راه اندازی سایت اطلاع رسانی فرش ایران و همچنین تأسیس اتاق فکر فرش دستبافت ایران را برعهده داشته، به گذشته رجوع می کند و می گوید: «تجربه نشان داده که ما اگر بخواهیم حرکتی انجام دهیم و این حرکت باعث ماندگاری شود، بهتر است آن را با فرهنگ بومی خودمان ترکیب کنیم. اینکه ما بیاییم مثلا مدل لباس ملکه الیزابت را تقلید کنیم، شاید قشنگ باشد، ولی درخور ما نیست. بنابراین در دوره ای آمدند سوزن دوزی بلوچ را جدی گرفتند و لباس هایی را بر این اساس طراحی کردند. یعنی به این نتیجه رسیدند که اگر فرهنگی که ریشه چند هزار ساله دارد را در برخی کارها دخالت دهند، باعث بقای بیشتر می شود.»

او با انتقاد از وضعیت حال حاضر در حوزه صنایع دستی و فرش ایرانی، تصریح کرد: «سرنوشت ما به دست افرادی افتاده است که واقعا نمی دانند که چه کاری انجام می دهند. حتی مدیرهای بالادستی که این افراد را منصوب می کنند اگر می فهمیدند موضوع چیست، این اتفاق رخ نمی داد. متأسفانه نظر کارشناسان را نمی خواهند. کارشناس در حوزه فرش، از نگاه متولی کسی است که خرید و فروش انجام می دهد، نه کسی که این فرهنگ را حفظ می کند. بنابراین شما می بینید که دست و پای کارشناسی که می تواند به درد این حوزه بخورد، بسته شده و با رفتارهایشان او را منزوی کرده و یک گوشه نشانده اند و در نهایت موزه فرش ایران به عنوان یکی از مهم ترین موزه های فرش دنیا، به وضعیتی دچار شده که مشاهده می کنید.»

خریدار امنیت ندارد

قادری در ادامه به این سوال که چنین نمایشگاهی باید چگونه برگزار می شد؟ پاسخ می دهد: «اساسا برگزاری نمایشگاه در آنجا از چند منظر قابل بحث و بررسی است؛ یکی این که از دید اقتصادی به آن نگاه کنیم. در نگاه اقتصادی تحت هیچ عنوان شما نمی توانید از مشتری و مصرف کننده حمایت کنید. چرا؟ چون یک عده پولی پرداخت کرده و فضایی را اشغال کرده و با سخیف ترین وضع ممکن که همین داربست های فلزی با پلاستیک روی آن است، فضای نامناسبی را ایجاد کرده اند. این افراد که پول غرفه پرداخت کرده اند، برای این که آدم ها را به این غرفه ها بکشانند که شاید خرید کنند و آنجا شلوغ شود، هر کاری انجام می دهند. بنابراین از زاویه اقتصادی خریدار، آنجا امنیت ندارد.»

او ادامه می دهد: «اولا استنباط غلطی از فرش و تابلو فرش به افراد ارائه می کنند، چون این کارها بسیار ضعیف و بعضا تقلبی هستند. دوم این که کسی که در آنجا غرفه برگزار می کند، می خواهد پول دریافت کند و بنابراین یک عده آدم را می آورد و آنها نیز هر چه دم دستشان برسد، به مردم اجحاف می کنند. ما در طول این سال ها شاهد نمایشگاه های موقت به شکلی که فروشگاه نیستند، بودیم. این افراد مدتی کار می کنند، جنس می فروشند و بعد می روند. خریدار بعد از مدتی متوجه می شود چیزی که تحت عنوان فرش دستبافت به او فروخته شده، نقش به ظاهر تبریز است، اما بافت خراسان محسوب می شود. پس به لحاظ اقتصادی تحت عنوان یک وظیفه شما نمی توانید از مصرف کننده حمایت کنید؛ وظیفه ای که در بازار برعهده همه ما است.»

موسس اتاق فکر فرش دستبافت ایرانی اضافه می کند: «نکته دوم این است که برخی تولیدکنندگان و فروشندگان فرش آمده و در شهر یک مغازه اجاره کرده و اکثرا اجاره پرداخت می کنند. یک سرمایه هنگفتی را با خود آورده و به دنبال مشتری می گردند، اما این افراد می آیند موقتا در این غرفه ها فرش هایی را با قیمت بالاتری عرضه می کنند و به هر نحوی مردم را به آنجا می کشند و تمام زحمت آدمی که به مدت یک سال اجاره، مالیات، عوارض و پول آب، برق و گاز در یک فروشگاه پرداخت کرده را زیر سوال می برند. در این غرفه ها هزینه ای نمی شود. چهار تا داربست و برزنت کشیدن که هزینه ای ندارد. نکته دیگری که وجود دارد این است که نمایشگاه های دائمی در واقع فروشگاه های فرشی هستند که در این مملکت وجود دارد. این ها به صورت مویرگی در سطح شهر پخش شده اند. آیا می دانید درحال حاضر چند فروشگاه در سطح شهر فرش عرضه می کنند؟ ویترین های فروشگاه های فرش خودش نمایشگاه فرش محسوب می شود و دولت ها باید از این افراد حمایت کنند، اما فقط مالیات می گیرند. بعد هم اجازه می دهند یکسری آدم در فرهنگی ترین و هنری ترین محلی که به فرش این کشور تعلق دارد، نمایشگاه برگزار کند. آن هم در این سطح کیفیت!»

وزارت میراث فرهنگی محتاج درآمد چنین نمایشگاهی شده است؟

قادری در ادامه با اشاره به ویژگی ها و اهمیت موزه ملی فرش ایران اظهار می کند: «ما برای سود شخصی در ساختمانی که جزو آبروی این مملکت است، به راحتی اجازه می دهیم چنین نمایشگاهی برگزار کنند. وزارت میراث فرهنگی واقعا محتاج درآمد چنین نمایشگاهی است؟ قبلا هم چنین کارهایی انجام می دادند که ما اعتراض کرده بودیم و پیشنهادی نیز ارائه کردیم.»

او درباره پیشنهاد ارائه شده می گوید: «ما پیشنهاد کردیم حالا که می خواهند برای جذب پول با بخش خصوصی همکاری کنند، بیایند این کار را به صورت غیرانتفاعی انجام دهند. یعنی کسانی هستند که می توانند به صورت غیرانتفاعی کمک کنند. بیشتر موزه های دنیا امروزه با حمایت های مردمی می چرخند و بخش بزرگی از هزینه ها به این طریق تامین می شود. اصولا برگزاری نمایشگاه به لحاظ اقتصادی کمکی به فرش دستبافت، دست اندرکارانش و خریداران نمی کند. اگر زیانی نداشته باشد، سودی ندارد.»

موسس اتاق فکر فرش دستبافت ایرانی ادامه می دهد: «کسی فرش دستبافت اصیل را از چنین مکان هایی خریداری نمی کند؛ چراکه هیچ چیزش قابل اعتماد نیست و کارها خیلی هم کیفیت ندارند. الان یک فروشگاه در بهترین نقطه شهر تهران با فرش های باکیفیت همچنان زیر نظر اتحادیه لوازم الکترونیکی است!»

قادری اضافه می کند: «اگر چنین نمایشگاهی در حیاط وزارت خانه برگزار می شد، شاید قابل تحمل تر بود! فاکتورهای کیفیت در فرش دستبافت بسیار پنهان هستند و آدمی که متخصص نیست به راحتی می تواند فریب بخورد. در این روزها که فرش ماشینی نیز پیشرفت های خودش را کرده، برخی افراد اصلا نمی توانند تشخیص دهند که این فرش ماشینی است. پس چطور می توانند کیفیت یک کار دستبافت را تشخیص دهند؟»

او در آخر خاطرنشان می کند: «شما وقتی از یک فروشگاه فرش خرید انجام می دهید، امضایی که فروشنده می کند، یعنی پای تمام ایرادات احتمالی می ایستد. ولی وقتی شما کاری را در نمایشگاه خریداری کرده اید، پس از این نمایشگاه مشتری باید به چه کسی مراجعه کند؟ اسمش نمایشگاه است و در آن فروشگاه به راه انداخته اند! نمایشگاه جای نمایش دادن است.»

نمایشگاه دائمی فرش، تابلو فرش و صنایع دستی در نزدیکی موزه ملی فرش ایران و با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در حال برگزاری است.

1