ایران چگونه می تواند برند گردشگری سلامت باشد؟

14 آذر 1394 - 13:20 dsfr.ir/fn9z6

ایران چگونه می تواند برند گردشگری سلامت باشد؟
europeanceo.com
توریسم پزشکی

توریسم پزشکی یا گردشگری سلامت سفر به منظور درمان بیماری‏ های جسمی یا انجام نوعی از عمل‏ های جراحی است زیر نظر پزشکان در بیمارستان‏ ها یا مراکز درمانی خارج از محل اقامت.

در فرآیند خرید و فروش کالا یا خدمات طبیعتا مشتریان به منافع خود توجه دارند و محصولاتی را انتخاب می کنند که در وهله اول به آن نیاز داشته باشند؛ ‏در عین حال تامین کننده تمامی منافع مالی و معنوی آنان باشد. بنابراین در بین فروشندگان منتخب، کسی را انتخاب می کنند که محصولی با حداکثر کیفیت و حداقل قیمت (به نسبت کیفیت) را به آنها ارائه کند.

خدمات پزشکی و حوزۀ سلامت نیز از این قاعده مستثنی نیستند. در حالی که در گذشته نه چندان دور، تحقیقات مشتریان برای انتخاب خدمات برتر در محدوده جغرافیایی مشخصی صورت می گرفت و تنها در شرایط خاص و برای دریافت محصولات به خصوص، متحمل هزینه سفر می شدند، اما امروز به مرور و با سهولت رفت و آمد بین کشورها، مخاطبان حوزه سلامت نیز فضای انتخاب را گسترش دادند؛‏ مخاطبانی که تحت عنوان توریست سلامت از آنها نام برده می شود.

طبق تعریف سازمان جهانی گردشگری، توریسم پزشکی یا گردشگری سلامت، سفر به منظور درمان بیماری‏های جسمی یا انجام نوعی از عمل‏های جراحی است زیر نظر پزشکان در بیمارستان‏ها یا مراکز درمانی خارج از محل اقامت.

در این نوشتار تلاش شده بر نکاتی که می تواند کشور ما را تبدیل به یک برند مقصد گردشگری سلامت کند اشاره شود. در این راستا باید گفت که در این خصوص اقداماتی انجام شده و حتی برخی از استان های کشور خود را در مسیر چنین تحولی قرار داده اند.  از این رو به نظر می رسد شرایط معلوم و مشخصی برای رسیدن به این هدف وجود دارد و مسیر واضحی برای دستیابی به چنین جایگاهی پیش روی ماست. بازار گردشگری سلامت، بازار بسیار وسیعی است که می تواند شرایط گردشگری کشور را متحول سازد؛ البته به شرطی که موازین و اصول آن رعایت شود.

مسافران دلایل موجهی برای انتخاب مقصد پزشکی خود دارند که تمامی هزینه های مادی و معنوی سفر را برای رسیدن به اهداف خود تقبل می کنند. کیفیت متفاوت خدمات پزشکی در کشورهای مختلف، یکی از دلایل عمده انتخاب مقصد است. معمولا هر کشور خود را به عنوان مقصد درمان بیماری خاصی معرفی می کند؛ برای نمونه برزیل مقصد کسانی است که نیاز به جراحی های زیبایی دارند، اسپانیا مرکز خدمات چشم پزشکی است و در کره جنوبی جراحی های ستون فقرات انجام می شود. این معرفی در واقع نوع برندینگی است که کشورها با توجه به توانایی ها و امکانات خود کسب کرده اند؛ هرچند که این فرآیند حساب شده است و با برنامه ریزی انجام می شود اما معمولا به تاریخچه عرضه خدمات در آن مقاصد نیز بستگی دارد.

به طور مثال هم اکنون در ایران، رویان به عنوان یک مرکز درمان ناباروری و بیمارستانی در شیراز به عنوان مرکز معتبری در پیوند کبد شناخته شده است. این برندینگ اصولا بر همین داشته ها و اعتبارات استوار است و باید توجه داشت که بروز مشکلات خاص مانند شیوع بیماری های واگیردار، اشتباهات پزشکی یا عدم هماهنگی ها، می تواند به تصور مشتریان از کیفیت واقعی خدمات آسیب های جبران ناپذیری وارد کند.

موضوع دیگری که باید در گردشگری سلامت به آن پرداخت، منطقه جغرافیایی مقصد است؛ حوزه جغرافیایی یکی از مواردی است که کشور ما می تواند با توجه به آن، شرایط منحصربه فردی را برای خود ایجاد کند.

ایران در منطقه خاورمیانه و در میان همسایگان خود بیشترین و بهترین امکانات و متخصصان حوزه سلامت را دارا است. کشورهای عربی حوزۀ خلیج فارس، شمال آفریقا و حتی کشورهای آسیای میانه می توانند مشتریان بالقوه صنعت سلامت ایران باشند.

در دهه گذشته و با افزایش تعداد مسافران زیارتی به ایران، (به ویژه استان خراسان رضوی) مسوولان این استان ها با توجه به استقبال زائران، تدابیری را جهت ایجاد مراکز پزشکی بسیار مجهز برای وفادارسازی گردشگران خارجی به خدمات پزشکی استان اتخاذ کردند. با اینکه حداکثر برنامه های از پیش تعیین شده هنوز عملی نشده است، اما توانسته است تعداد زیادی از گردشگران هدف را به خود جذب کند. نکته سوم در این زمینه، مربوط به قیمت گذاری خدمات است؛ نوسانات دلار و مقایسه قیمت خدمات با قیمت جهانی آنها می تواند معیار تاثیرگذاری در انتخاب گردشگران باشد.

با یک حساب سرانگشتی می توان دریافت که خدمات پزشکی در ایران (با توجه به کیفیت موجود) معمولا نسبت به بسیاری از کشورها ارزان تر است اما با این وجود همواره مسائلی وجود دارد که مسبب نگرانی گردشگران سلامت است. به عنوان مثال هزینه های پیش بینی نشده بیمار یا افزایش قیمتی که ناشی از لزوم وجود یک همراه با بیمار است که این نگرانی ها با تعریف شکلی از بیمه یا تشخیص کامل بیماری و برآورد صحیح هزینه ها می تواند برطرف شود. همچنین نباید از نظر دور بماند که در هر صورت، گردشگری سلامت یکی از اقسام گردشگری است، پس ضروری است که تمام چالش های جذب توریست در این شکل از گردشگری مورد توجه قرار گیرد.

بنابراین کشوری که مقصد گردشگری سلامت است، جدا از رعایت برخی موارد خاص مرتبط، اساسا باید مقصد گردشگری مناسبی نیز بوده و بستر فرهنگی، سیاسی و اجتماعی گردشگری را ایجاد کرده باشد.

هرچند ارگان های دولتی دست اندرکار نقش مهمی و کلیدی در ایجاد این نوع از گردشگری دارند، اما مجامع پزشکی، بنگاه های گردشگری و متولیان سلامت که به صورت خصوصی فعالیت می کنند، می توانند نقش پررنگی در این حیطه ایفا کنند و شاید اولین قدم در این راستا، برندسازی و ایجاد موسساتی باشد که به صورت حرفه ای، گردشگران سلامت را برای دریافت خدمات بهتر راهنمایی می کنند؛ موسساتی که از مشاورین گردشگری و سلامت برای ایجاد بازاری مشترک سود خواهند برد.

این مقاله توسط رضا مافی (مشاور توسعه بازار) نوشته و در روزنامه دنیای اقتصاد منتشر شده است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
3 + 0 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1