کاوش در بزرگترین محوطه های روباز پارینه سنگی

19 مهر 1394 - 12:50 dsfr.ir/yv7nq

کاوش در بزرگترین محوطه های روباز پارینه سنگی
dana.ir
هیأت کاوش میرک سمنان

کاوش در محوطه تاریخی میرک که به دلیل نوع و پراکنش دست افزارها و ابعاد محوطه در زمره یکی از بزرگترین محوطه های روباز پارینه سنگی در ایران و خاورمیانه بشمار می رود انجام شد .

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، این مطلب را حامد وحدتی نسب سرپرست هیأت کاوش میرک سمنان در نشست گزارش به همکار که به همت پژوهشکده باستان شناسی برگزار شد مطرح کرد.

او گفت :محوطه های میرک و دلازیان که بنام تپه های میرک و دلازیان نیز خوانده شده اند، نخستین بار در خلال بررسی های باستان شناختی استان سمنان توسط مهریار و کبیری از کارشناسان استان سمنان در سال 1364 خورشیدی شناسایی و معرفی شدند.

این باستان شناس افزود: مهمترین ویژگی این دو محوطه وجود پراکنش بسیار گسترده دست افزارهای سنگی بر روی سطح محوطه بود که مورد توجه هیأت بررسی کننده قرار گرفت و با دعوت از مرحوم عنایت ا... امیرلو تصمیم به مطالعه دست افزارهای سنگی گرفته شد.

به گفته وحدتی نسب، با فوت نابهنگام امیرلو، اهمیت میرک و دلازیان از نقطه نظر باستان شناسی پارینه سنگی مغفول ماند و تنها با گمانه زنی در یکی از تپه های دلازیان سازه ای منتسب به دوره ماد به دست آمد. در سال 1387 برای نخستین بار نمونه برداری تصادفی توسط وحدتی نسب و روستایی از سطح محوطه دلازیان انجام گرفت و نتایج این پژوهش مقدماتی در کنگره باستان شناسی خاورمیانه کهن در دانشگاه ساپیانزای رم ارائه شد.

به دنبال آن در سال 1388 با صدور مجوز بررسی کامل این منطقه جغرافیایی، وحدتی نسب و تیم همراه به مدت یک ماه به شناسایی، نمونه برداری روشمند و طبقه بندی آثار به دست آمده از میرک و دلازیان پرداختند.

او تصریح کرد :دومین فصل از طرح 5 ساله بررسیهای پارینه سنگی شمال کویر مرکزی با انجام کاوش در محوطه میرک سمنان با هدف بازسازی اقلیمی، رسوب شناسی، تدوین نحوه شکل گیری محوطه و ارائه گاهنگاری قطعی انجام شد.

این باستان شناس اظهار داشت: نتایج حاصل از این فعالیت میدانی که در قالب چندین مقاله ، سخنرانی و پایان نامه به چاپ رسیده حاکی از آن است که میرک به لحاظ نوع و پراکنش دست افزارها و ابعاد محوطه در زمره یکی از بزرگترین محوطه های روباز پارینه سنگی در ایران و چه بسا خاورمیانه است.

به گفته وی ،در این کاوش استقرارهای انسانی به وضوح در اعماق 3 و 5 متری از سطح فعلی شناسایی شد و لایه استقراری که در 3 متری زیر زمین واقع شده است در چندین مربع 1متر در 1 متر مورد کاوش روشمند باستان شناسی پارینه سنگی قرار گرفت.

او افزود: یافته های به دست آمده از لایه های استقراری قرارگرفته در عمق 3 متری زیرزمین به طور مشخص دارای تمامی ویژگی های سنتهای رایج تراشه برداری در پارینه سنگی میانی بوده (فراوانی تکنیک ساخت لوآلوآ) و این امر انتساب آنرا به نوعی از انسان منقرض شده بنام انسان نئاندرتال قوت می بخشد.

از دیگر دستاوردهای درخور توجه این کاوش می توان به دستیابی به توالی های اقلیمی بر اساس جنس رسوبات اشاره کرد بطوریکه با مطالعه دیواره باز شده از نوک تپه تا عمق 3 متری از سطح زمین توالی های رسوباتی که در محیطهای خشک و مرطوب شکل می گیرند مشخص شد.

به گفته او یافته های رسوبی به وضوح نشان می دهد که محوطه کویری میرک روزگاری محیطی مرطوب و چه بسا به شکل تالاب یا نیمه جنگلی بوده است.

وحدتی نسب تصریح کرد :پس از پایان فصل نخست کاوش در تپه شماره 8 محوطه میرک، نمونه برداری های دقیق برای تکمیل بازسازی اقلیمی شمال کویر مرکزی و همچنین سن یابی شامل؛ نمونه برداری رسوب شناسی، نمونه برداری گرده، نمونه برداری Micromorphologyو نمونه برداری برای تعیین قدمت لایه های رسوبی و استقراری با استفاده از روش OSLانجام گرفت.

وی با اشاره به کشف تعداد قابل ملاحظه ای دست افزار سنگی از کاوش در لایه های برجای باستانی و قطعات استخوان جانوری افزود: در کنار موارد یاد شده برای نخستین بار از تکنیک ژئومغناطیس برای ردیابی رسوبات دوران مرطوب در لایه های زیرین محوطه استفاده شد.

او اظهار داشت:در این طرح که با همکاری کوروش محمدخانی انجام گرفت مشخص شد که می توان با استفاده از این روش غیر مخرب به ردیابی لایه های رسوبی متفاوت در بستره محوطه پرداخت.

این باستان شناس با اشاره به قرار گرفتن میرک در حاشیه شمالی کویر مرکزی ایران خاطر نشان ساخت که میرک نخستین محوطه استقراری پارینه سنگی روباز در ایران است که مورد کاوش قرار گرفته است.

او اظهار داشت: در این کاوش سعی بر آن بوده تا با انجام تمامی آزمایشات تکمیلی تصویری روشن از قدمت حضور و وضعیت اقلیمی محوطه میرک ارائه شود.

وی گفت: گاهنگاری مطلق لایه های استقراری در کنار بازسازی اقلیمی 100 هزار سال گذشته حاشیه شمالی کویر مرکزی راه را برای انجام دیگر تحقیقات در ادوار پارینه سنگی این محدوده مهم جغرافیایی هموار ساخته و اجازه خواهد داد تا محوطه میرک همچون شاخصی برای ارائه گاهنگاری برای دیگر محوطه ها در حاشیه شمالی کویر مرکزی بکار گرفته شود.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
5 + 6 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1