1 آوریل 2020 - 00:23

مسیرِ آسبادهای نشتیفان برای جهانی شدن

4 دسامبر 2019 - 15:00 dsfr.ir/yi2bu

مسیرِ آسبادهای نشتیفان برای جهانی شدن
kojaro.com
آسبادهای نشتیفان

«همزمان با مرمت اضطراری ۱۰۷ دستگاه آسباد در شهرستان خواف در خراسان رضوی؛ با تدوین پرونده ثبت جهانی آسبادهای نشتیفان، این اثر تاریخی در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو ثبت شد.»

محمد رکنی - مدیر پایگاه میراث فرهنگی آسبادهای ایران - با بیان که تا کنون ۱۲۴ آسباد در شهرستان خواف شناسایی شده که ازاین تعداد ۱۰۷ آسباد به صورت اضطراری مرمت شده اند، از در دستور کار بودن مرمت تدریجی این آثار تاریخی خبر داد و افزود: ۱۲دستگاه از آسبادها ثبت شده در فهرست آثار ملی نیز تا کنون به طور کامل احیا شده اند.

او با اشاره به ثبت موقت آسبادهای ایران در فهرست میراث جهانی و انجام مراحل ثبت جهانی این اثر تاریخی، افزود: مرمت و احیای این آثار تاریخی در شهرستان خواف، می تواند نقش مهمی در جذب گردشگر داشته باشد.

بنا بر گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی، همچنین محمود باعقیده - مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان خواف؛ نیز با اشاره به ثبت ملی آسبادهای قرار گرفته در روستاهای "خرگرد"، "تیزاب"، "برآباد" و شهر "سنگان" با هفت شماره مختلف در فهرست آثار ملی بیان کرد: از آنجایی که این آثار تحت حفاظت و نظارت اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد، هرگونه دخل و تصرف یا اقدام عملیاتی که منجر به تخریب یا تغییر هویت آن ها شود، برابر مواد ۵۵۸ تا ۵۶۹ قانون مجازات های اسلامی، تعزیرات و مجازات های بازدارنده، جرم محسوب می شود و مرمت و بازسازی آن ها فقط با تایید و نظارت اداره میراث فرهنگی انجام می شود.

آسبادهای نشتیفان خواف یا همان آسیاب های بادی در نشتیفان مشهد، یکی از بزرگترین مجموعه های خشت، گل و چوبی تاریخی کشور و از مجموعه آسبادهای تاریخی جهان محسوب می شود که از دوران پیش از تاریخ اسلام در ایران باقی مانده است. این مجموعه ی تاریخی در شهر نشتیفان دست در ۶ سده ی گذشته نیز با همین نام در بین مردم شهرت داشته است.

سوزنی سمرقندی درباره این تاریخی ارزشمند نوشته است: «آل مظفر یکی از سلسله پادشاهان و حکام ایرانی اهل نشتیفان بوده اند و شاه شجاع از بزرگان این شهر سال ها بر شیراز و فارس حکمرانی کرد که در زمان حکومت وی اندیشمندان و شاعران فراوانی مانند حافظ در تاریخ ایران ماندگار شدند و شهر نشتیفان در اوایل قرن نهم هجری شناخته شده و معمور بوده است.

ریشه ی نام شهر نشتیفان به قصه ای عامیانه در خود شهر برمی گردد. نام این شهر نیز ترکیبی از دو کلمه ی «نش» که محلی شده «نیش» به معنای نیش عقرب است، کلمه ی «تیفان» نیز محلی شده «طوفان» است که در تمام روزهای سال این منطقه یعنی نشتیفان وزش بادهای موسمی را داشته است، با توجه به شرایط جغرافیایی که منطقه نشتیفان دارد، مردم آن از گذشته های دور به فکر بهره برداری از این شرایط طبیعی بوده اند تا با احداث آسیاب بادهایی، از نیروی جنبشی آن برای آرد کردن گندم نیز استفاده کنند. از این شاهکار مهندسی همچنین در کارهای دیگر مانند پمپ کردن آب استفاده کرد که به آن پمپ بادی گفته می شود.

در کتاب جغرافیای تاریخی ولایت زاوه درباره ی نحوه ی کارکرد این اثر تاریخی این طور نوشته شده است: «چرخ و پره های غول آسایی که ۴۸ بال و ۳۲ پر و ۸ درگاه دارد و بر بام آسیاب و جهت وزش باد قرار گرفته اند. اندام این چرخ و پر از خرپلی سنگین و محکم ساخته شده اند و باد با عبور از دروازه ای بادگیری با زوایای درگاه های هشت گانه می رسد و چرخ و پر را به حرکت در می آورد. از حرکت چرخ و پر نیرویی به تیر آسیاب منتقل می شود و چون سر دیگر به سنگ رویی آسیاب متصل است، لاجرم سنگ هماهنگ با گردش تیر باید بچرخد و می چرخد.»

« دنیای سفر » این نوشته را از « ایسنا » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
9 + 10 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1