26 سپتامبر 2022 - 19:19

قالی کتیبه دار مسجد خضرشاه ثبت ملی شد

18 سپتامبر 2022 - 13:00 dsfr.ir/mj83n

قالی کتیبه دار مسجد خضرشاه ثبت ملی شد
ویکی مدیا
محلهٔ چهارمِنار (به لهجه یزدی: چارمُنار) وسیع ترین محله تاریخی شهر یزد است

مراتب ثبت ملی شش اثر منقول فرهنگی تاریخی و قالی کتیبه دار مسجد خضرشاه به استاندار یزد ابلاغ شد.

به گزارش «دنیای سفر»، در نامه ای از سوی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی مراتب ثبت ملی شش اثر منقول فرهنگی تاریخی در نامه ای از سوی قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی به استاندار یزد ابلاغ شد.

در متن نامه علی دارابی به مهران فاطمی استاندار یزد آمده است:

در اجرای قانون راجع به حفظ آثار ملی، مصوب آبان ۱۳۰۹ مجلس شورای ملی و نظام نامه اجرایی آن، مصوب ۱۳۱۱ هیئت وزرا، بند «ج» از ماده واحده قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب بهمن ۱۳۶۴ مجلس شورای اسلامی و بند ششم از ماده سوم قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب ۱۳۶۷ مجلس شورای اسلامی، ماده ۲۲ آئین نامه حفاظت از میراث فرهنگی کشور، مصوب ۱۳۸۱ شورای امنیت کشور، فصل دوم آئین نامه مدیریت، سامان دهی، نظارت و حمایت از مالکان و دارندگان اموال فرهنگی تاریخی منقول مجاز مصوب ۱۳۸۴ هیئت وزیران، مراتب ثبت شش اثر منقول فرهنگی تاریخی به شرح زیر، پس از تشریفات قانونی لازم در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، اعلام می شود.

  1. عقدنامه عبدالحسین و معصومه خانم، شماره ثبت ۲۱۷۷، مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۹
  2. عقدنامه میرزا محمدصراف و خدیجه سلطان خانم، شماره ثبت ۲۱۷۸، مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۹

محل نگهداری: شهرستان یزد، بخش مرکزی، شهر یزد، خیابان امام خمینی (ره)، کتابخانه وزیری

همچنین در نامه مشابه دیگر علی دارابی به مهران فاطمی آمده است:

  • رساله القشریه، شماره ثبت: ۲۲۶۴، مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹
  • رساله الاحتجاج طبرسی (تفرشی)، شماره ثبت: ۲۲۶۵، مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹
  • مفتاح العلوم سکاکی، شماره ثبت: ۲۲۶۶، مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹

محل نگهداری: شهرستان یزد، بخش مرکزی، شهر یزد، خیابان امام خمینی (ره)، کتابخانه وزیری

  • قالی کتیبه دار مسجد خضرشاه، شماره ثبت: ۲۱۷۹، مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۹

محل نگهداری: شهرستان یزد، بخش مرکزی، شهر یزد، محله چامنار، مسجد خضرشاه

ویکی مدیا

به گزارش «دنیای سفر» مسجد خضر شاه یا مسجد چهارمنار مربوط به سده ۹ تا ۱۰ قمری (امپراتوری تیموری) است و در یزد، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۵۳۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تاریخچه احداث مسجد

بنای مسجد چهار منار متعلق به دورهٔ تیموری می باشد و به احتمال زیاد بنای اصلی مسجد بر ویرانه های آتشکده ای بر پا شده است. میرخضرشاه در محلّه چهارمنار بنای مسجد و خانقاهی را نهاد که بنا بر نوشته وقفنامهٔ آن به نام مسجد جامع و خانقاه ابواسحاقّیه خوانده شده است. بنا بر سواد وقفنامه که نخستین تحریر آن به سال ۹۰۲ ه‍.ق است، این مکان شامل: جماعت خانه، بقعه، مسجد و خانقاه برای مرشدان و مسلمانان بوده است و موقوفات زیادی در شهرهای اردکان، تفت و یزد داشته که می باید صرف هزینه تحصیل طلّاب علوم دینی، پذیرایی مسافران، خادم، خطیب، مؤذّن، روشنایی مسجد و پختن آش گندم برای فقرا شود.

بخش های مختلف مسجد

مسجد چهار مناز مرکب از ایوان، صحن تابستانی و گرمخانه است بنا بر آنچه مر حوم ایرج افشار در زمان نگارش کتاب یادگارهای یزد (سال ۱۳۵۳ ش) به چشم وی خورده، به قرار زیر است:

سراسر محراب از کاشی های معرّق (۸۳×۱۱۵سانتی متر» عصر تیموری پوشیده شده است.
بدنه سمت شرقی منبر از کاشی معرق و بلندی آن ۱۴۷ با عرض ۱۹۲ سانتی متر است.
در محراب گرمخانه، یک قطعه سنگ مرمر به اندازه ۶۰×۵۵ اما بی هیچ نوع ظرافتی، مورّخ ۱۲۹۴ نصب است و به اطرافش دوازده امام نقر گردیده.
در مسجد یک قطعه قالی بافت سال ۱۳۵۰ قمری به اندازه ۴۰ / ۷×۲۵ / ۴ متر به طرح سجّاده ای (خانه خانه) و با نقوش درخت و بوته وجود دارد.

1