25 فوریه 2024 - 18:37

بقایای باستانی غزه زیر بمباران اسرائیل

6 فوریه 2024 - 18:00 dsfr.ir/cu8q4

بقایای باستانی غزه زیر بمباران اسرائیل
بقایای باستانی غزه زیر بمباران اسرائیل
بقایای باستانی غزه زیر بمباران اسرائیل

در امتداد خط ساحلی نوار غزه، در زیر لایه های آوار، یکی از گنجینه های پنهان فلسطین و یکی از مهم ترین مکان های باستان شناسی منطقه قرار دارد. بمباران های مکرر و فاجعه انسانی که توسط اشغال و محاصره چند دهه ای اسرائیل بر جوامع فلسطینی تحمیل شده است و همچنین پیشرفت فرسایش سواحل، این مکان منحصر به فرد را در معرض تهدید جدی قرار داده است.

به گزارش «دنیای سفر»، در محوطه ای که اکنون اردوگاه آوارگان فلسطینی «الشاطی» نام دارد، مجموعه ای از کاوش ها از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵ صورت گرفته است، که از برج و باروی عصر آهن (دیوار دفاعی) در زیر خانه های دوره هخامنشی گرفته تا سازه های دوران رومی و هلنیستی، از بازار قدیمی تا گورستان بیزانسی را شامل می شد.

باستان شناسان یافته های خارق العاده ای از دوره یونانی رومی را کشف کرده اند، که دیوار شهر رومی، ویلاها و خانه های دوران هلنیستی با تزئینات نقاشی شده متاثر از دریای مدیترانه را شامل می شود. این یافته ها بخشی از مهم ترین بنادر شهر باستانی «آنتدون» مربوط به عصر هلنیستی است، که در نوار غزه وجود داشته است.

در دهه های اخیر، مکان های باستان شناسی اطراف جوامع فلسطینی توسط نیروهای اشغالگر اسرائیل نادیده گرفته شده یا بدتر از آن تخریب شده اند. در حالی که مکان های تاریخی غزه مانند «آنتدون» نابود شده اند، سایر مکان های خارج از محاصره، مانند قیصریه یا آپولونیا ارسوف به صورت فعالانه حفظ و ترویج می شوند. این بی اعتنایی و تخریب میراث فرهنگی فلسطین، هم تلاش فلسطینی ها را برای داشتن کشوری مستقل کاهش می دهد و هم حق اساسی فلسطینی ها را برای دسترسی و حفظ میراث خود سلب می کند.

در ماه مه ۲۰۲۱، نیروهای اشغالگر اسرائیل بمباران گسترده دیگری را در نوار غزه انجام دادند، که به جان باختن بیش از ۲۵۰ فلسطینی، از جمله ۶۶ کودک منجر شد. بمباران، ساختمان های بلند را فرو ریخت، جاده های اصلی و مناطق تجاری را ویران کرد و زیرساخت های اساسی، از جمله بیمارستان ها و مدارس را تحت تأثیر قرار داد.

این بمباران بر مکان های فرهنگی و باستان شناسی مهم غزه نیز تأثیر گذاشت. در غزه به محققان موسسه فورنزیک آرکیتکچر از بمب هایی گفتند که در محدوده شناخته شده این سایت باستانی، در داخل و در امتداد خط ساحلی سقوط کرده است. شواهدی از آثار انفجار بمب مستقیماً بالای بقایای باستان شناسی دیده شده است. این در حالی است که قوانین بین المللی حکم می کند چنین حملاتی علیه بناهای تاریخی، «جنایت جنگی» محسوب شود.

بقایای باستانی غزه زیر بمباران اسرائیل

دفتر دادستان دیوان کیفری بین المللی (ICC)، که اکنون در حال بررسی «وضعیت سرزمین فلسطین» است، نوشت که «حمله به میراث فرهنگی ممکن است نه تنها قوانین بشردوستانه بین المللی، بلکه حقوق بشر را نیز نقض کند». گروه حقوق بشر فلسطینی الحق نیز در گزارش حقوقی خود با عنوان «آپارتاید فرهنگی: محو میراث فلسطین توسط اسرائیل در غزه»، استدلال می کند که بمباران اسرائیل [در غزه] نه تنها اصل ضرورت نظامی در منازعات مسلحانه را نقض می کند، بلکه هدف آن از بین بردن تدریجی میراث فرهنگی فلسطین برای سلب حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین بر منابع فرهنگی خود، و در نتیجه تهدید موجودیت آنهاست. چنین حملاتی نقض فاحش اساسنامه رم، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت است.»

گورستانی متعلق به روم باستان در شمال غزه کشف شد

داستان حفاری این سرزمین در سال ۱۹۹۵ در جریان «روند صلح اسلو» آغاز شد، که به دنبال ایجاد یک حکومت خودمختار در فلسطین بود، که با بازگشت هزاران فلسطینیِ در تبعید، تقویت شد. بخشی از این روند شامل ایجاد ساختارهای بوروکراتیک مورد نیاز برای تشکیل کشور فلسطین، از جمله ایجاد وزارت گردشگری و آثار باستانی مسئول ترویج و حفظ میراث ملی بود.

همکاری بین تیم های باستان شناسی فلسطینی و بین المللی تعدادی از کاوش ها را تسهیل کرد. یکی از این کاوش ها با همکاری فرانسه و فلسطین به رهبری پروفسور «ژان باپتیست هامبر» انجام شد. هنگامی که هامبرت و تیمش در سال ۱۹۹۵ به منطقه رسیدند، کودکان فلسطینی از اردوگاه آوارگان الشاطی، مجاور این ویرانه ها، یک فواره رومی را در امتداد خط ساحلی به آن ها نشان دادند و در نتیجه تیم باستان شناسی شروع به حفاری کردند.

آن ها بخشی از شهر باستانی آنتدون را کاوش کردند، که یکی از مهم ترین بنادر دوران هلنیستی در دریای مدیترانه است، که باستان شناسان نسل ها در جست وجوی آن بودند. این مکان برای حفاری ایده آل بود؛ زیرا یک فضای باز در نوار پرجمعیت غزه بود. مجموعه ای از حفاری های اضطراری توسط وزارت گردشگری و آثار باستانی فلسطین و تیم هامبرت در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی در پاسخ به تشدید اشغالگری اسرائیل در این محوطه انجام شد.

در سال ۲۰۱۲ میلادی، هیأت دائمی فلسطین در یونسکو، بندر آنتدون را به فهرست موقت خود اضافه کرد، که نخستین گام برای ثبت این محوطه در فهرست میراث جهانی یونسکو با اشاره به ارزش جهانی برجسته آن به عنوان «تبادل اجتماعی فرهنگی و اجتماعی اقتصادی غنی بین اروپا و شام» بود. این محوطه در حال حاضر هنوز در فهرست موقت فلسطین قرار دارد و ثبت جهانی آن می تواند منابع، توجه و حفاظت مورد نیاز را برای این مکان تاریخی فراهم کند.

بر اساس گزارش یونسکو، در جریان حملات اخیر اسرائیل به نوار غزه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، تاکنون به بیش از ۱۰۰ محوطه تاریخی باستانی در این منطقه آسیب جدی وارد شده است.

منبع: سایت forensic-architecture.org

1