2 مارس 2024 - 08:01

معمای باستان شناسان در شرق ایران

1 اکتبر 2023 - 21:30 dsfr.ir/nh6r2

معمای باستان شناسان در شرق ایران
ویکی مدیا
تپه باستانی کله کوب در سرایان

کاوش باستان شناسان ایرانی در محوطه «کله کوب» در استان خراسان جنوبی آغاز شد. آن ها قبلا در این محوطه آثاری را از شش هزار سال پیش یافته اند و حالا دنبال پاسخ این پرسش هستند که شهرنشینی در این منطقه از شرق ایران از چه دوره ای آغاز شده است؟

به گزارش «دنیای سفر»، این چهارمین فصل کاوش باستان شناسان در محوطه کله کوب آیسک شهرستان سرایان در استان خراسان جنوبی است. محوطه ای که به گفته محمدحسین عزیزی خرانقی، سرپرست این کاوش ها، یکی از معدود محوطه های پیش از تاریخ استان خراسان جنوبی است که دارای توالی فرهنگی از دوره مس سنگی (هزاره پنجم پیش از میلاد) تا دوره مفرغ (هزاره دوم پیش از میلاد) است.

کاوش های این محوطه باستانی از سال ۱۳۹۷ آغاز شده و باستان شناسان به توالی فرهنگی بسیار مهمی لز پیش از تاریخ در شرق ایران دست یافته اند. عزیزی خرانقی، عضو هیأت علمی پژوهشکده باستان شناسی، مهمترین دستاورد این مطالعات را شناسایی مواد فرهنگی متعلق به دوره آغاز شهرنشینی (فرهنگ های هزاره چهارم پیش از میلاد) یا فرهنگ آغاز عیلامی (افق فرهنگی شوش II) می داند.

محوطه کله کوب در شهر آیسک، شهرستان سرایان قرار دارد که به شماره ۲۳۰۰۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ارتفاع محوطه حدود ۱۳۶۰ از سطح دریا و وسعت آن بر اساس گمانه زنی های صورت گرفته حدود ۷ هکتار است

باستان شناسان تا به حال، سفال های شاخص این دوره شامل سفال لبه واریخته، سینی بانشی، سفال های دسته دماغی و لوله اوروکی را کشف کرده اند. آن ها معتقدند این مواد فرهنگی یافته شده همگی شواهدی متقن از حضور فرهنگی است که تا قبل از آثار آن تا فلات مرکزی ایران و کرمان، شناسایی شده بود.

عزیزی خرانقی نیز می گوید: شناسایی آثار این فرهنگ در شرق ایران نشان دهنده گستره عظیم آن در فلات ایران در هزاره چهارم پیش از میلاد است.

این باستان شناس از اینکه تاکنون مواد فرهنگی متنوع و متعدد از فرهنگ آغاز عیلامی در کله کوب شناسایی شده، اما هنوز لایه فرهنگی برجایی از این دوره شناسایی نشده است، اظهار تأسف می کند و می گوید: مواد فرهنگی یادشده در بافتی ثانویه به دست آمده و نتایج تاریخ گذاری مطلق صورت گرفته از نمونه های ذغال با همکاری دانشگاه توکیو نیز هنوز تاریخ مطلقی از این دوره ارائه نکرده است.

باستان شناسان چهارمین فصل کاوش در این منطقه را که با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری آغاز شده است، تلاشی برای شناسایی لایه های برجای آغاز شهرنشینی در محوطه کله کوب می دانند و با ایجاد گمانه هایی در بخش های مختلف محوطه، تلاش می کنند توالی دقیق تری از فرهنگ های پیش ازتاریخ این محوطه، پیدا کنند.

1