9 ژوئن 2024 - 21:14

«سیزده بدر» رسمی که از ۱۸۰۰ سال قبل از میلاد مرسوم بوده است

2 آوریل 2023 - 23:30 dsfr.ir/bo3t8

سیزده بدر 1401

جشن سیزده بدر یکی از بارزترین نمونه های علاقه و احترام ایرانیان به طبیعت است. سیزده بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی ایران است. در تقویم های رسمی ایران بعد از انقلاب این روز، روز «طبیعت» نامگذاری شده است.

به گزارش «دنیای سفر»، به طور کلی در میان جشن های ایرانی جشن سیزده بدر کمی مبهم است، زیرا مبنا و اساس دیگر جشن ها را ندارد. در کتاب های تاریخی اشاره مستقیمی به وجود چنین مراسمی نشده است، اما در منابع کهن اشاره هایی به روز سیزدهم فروردین شده است. 

گفته می شود ایرانیان باستان در آغاز سال نو پس از ۱۲ روز جشن گرفتن و شادی کردن که نماد ۱۲ ماه سال است، روز سیزدهم نوروز را در باغ و صحرا به شادی می ‎پرداختند و با این کار رسمی بودن دوره نوروز را به پایان می رساندند.

روز طبیعت در سنت ایرانیان به مناسبت پیروزی ایزد باران بر دیو خشکسالی اپوش برگزار می شود و این رسم از چیزی حدود ۱۸۰۰ سال قبل از میلاد مرسوم بوده است.

در راستای آشنایی با این روز باید به افسانه آفرینش در ایران و مسئله نخستین بشر و شاه اشاره کرد؛ در حقیقت دانستن روایاتی در مورد کیومرث برای این روز حائز اهمیت است. در اوستا چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او اولین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده شده است. «مشیه» و «مشیانه» روز سیزدهم فروردین برای اولین بار در جهان با هم ازدواج کردند.

از آنجا که در آن زمان عقد و نکاحی شناخته شده نبود آن دو به وسیله گره زدن دو شاخه، پایه ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند این مراسم را به ویژه برای دختران و پسران دم بخت انجام می دادند. البته رسم گره زدن سبزه همچنان در بین جوانان ایرانی در این روز مرسوم است.

عده ای معتقدند که روز ۱۳ هر ماه در جدول ۳۰ روز ایران باستان به فرشته تیر یا تیشتر که ستاره باران است مربوط می شود و بسیار روز خجسته و مبارکی است. در اعتقادات مردم ایران باستان روز سیزده بدر به هیچ وجه نحس نبوده است.

در جدول مربوط به سعد و نحس روزها نیز روز سیزدهم مبارک آمده است. مردم ایران باستان در مورد این روز معتقد بودند که جمشید شاه بنیانگذار نوروز، روز سیزدهم را در صحرای سبز و خرم، خیمه و خرگاه برپا می کرد. این کار چندین سال متوالی انجام شد و در نتیجه به صورت سنت و مراسم در آمد.

تنوع و گوناگونی شیوه های برگزاری یک آیین و دامنه گسترش فراخ تر یک باور در میان مردمان بر پایه قواعد مردم شناسی و فرهنگ عامه، نشان دهنده دیرینگی زیاد آن است. بدون شک سیزده بدر پیشینیان ما روزی برای ستایش و دعا برای طلب باران در سال پیش رو، گرامیداشت و پاکیزگی روز طبیعت و مظاهر آن و احترام به زیست بوم بوده است و می توان ریشه های علاقه مندی ایرانیان به طبیعت و طبیعت گردی را در این روز به وضوح دید.

1