24 فوریه 2024 - 22:25

مسافران مقصر انباشت زباله در ساحل خزر؟!

5 فوریه 2023 - 18:20 dsfr.ir/mz1gd

مسافران مقصر انباشت زباله در ساحل خزر؟!
مصطفی شانه چی
انباشت زباله در ساحل محمودآباد

در حال حاضر زباله ها در فاصلۀ کمتر از ۲۰ متری ساحل محمودآباد در میان ساختمان های مسکونی، اداری و ویلاهای تفریحی دیده می شود.

به گزارش «دنیای سفر» «محمودآباد» یکی از قطب های گردشگری استان مازندران است؛ شهری ساحلی و پُرطرفدار که شاید همین ویژگی باعثِ تولید زبالۀ بیشتر در منطقه اش شده باشد. طبق عکس های منتشر شده در گزارش تصویری ایسنا، در حال حاضر زباله ها در فاصلۀ کمتر از ۲۰ متری ساحل در میان ساختمان های مسکونی، اداری و ویلاهای تفریحی دیده می شود. این شرایط، برای مردم منطقه مشکلات زیادی ایجاد کرده است. همچنین بوی نامطبوع تا شعاع یک کیلومتری از منطقه کاملاً احساس شده، شیرابۀ حاصل از دپوی غیراصولی زباله به دریای خزر ریخته می شود؛ این ها همگی یعنی دشمن محیط زیست، گردشگری و فرهنگ عمومی...

اولین و اساسی ترین پرسشی که به ذهن بینندگانِ این تصاویر خطور می کند، این است که این زباله ها کار کیست و چرا این جاست؟ آیا پاک سازی و حفاظت از حریم سواحل بر عهده مردم بومی ساحل هاست؟ اگر نه، چرا نهادهای متولّی ترک فعل کرده اند؟ آیا ساخت وسازهای نامتناسب که به تجاوز به ساحل منجر شده، خطرناک نیستند؟ چه کسانی آن ها را ساخته اند و به چه علّت همچنان ادامه دارد؟

محمد درویش، کنشگر و پژوهشگر محیطی در گفت و گو با ایسنا درباره تأثیر فرهنگ مردم زیست بوم ساحلی در میزان حفاظت از این مناطق، با توجه به ساخت وسازهای ناهمگون در تجاوز به ساحل شهر این طور توضیح داد: بخش بسیار ناچیزی از این مسئله، فرهنگ مردم این نواحی را درگیر می کند. اصل ماجرا به حاکمیت و دولت بازمی گردد. وقتی سیستمی وجود ندارد تا کسانی که اصول حفاظت از محیط زیست را رعایت می کنند تشویق شده و تهدیدکننده ها مجازات شوند، افراد دیگر انگیزه ای پیدا نمی کنند که کار درست را انجام دهند.

او گفت: زمانی که یک پدر سیگار می کشد، نمی تواند به فرزندش بگوید سیگار نکش! اخیراً اعلام شده ۹۵ درصد سواحل شمال کشور توسط ارگان های مختلف اشغال شده است. وقتی خود سیستم بزرگترین متخلّف است، از مردم، حال چه بومیان و چه مسافران، چه انتظاری برای همراهی است؟

درویش در پاسخ به پرسش درباره احتمال اعمال محدودیت هایی برای مسافران برای وارد شدنِ آسیب کمتر به محیط، توضیح داد: مهم ترین مشکل زباله در کشور، خصوصاً در ساحل محمودآباد، از مسافران نیست، بلکه «سیستم جمع آوری و مدیریت زباله ای» است که در شمال کشور با بحران جدی مواجه شده. ما هیچ فرایندی را در این منطقه تعریف نکرده ایم که «تفکیک زباله» از مبداء اتفاق بیفتد. شهروندان و حتی ساکنان مناطق شمالی، هیچ انگیزه و علامتی از سوی شهرداری ها دریافت نکرده اند که به این صرافت بیفتند زباله های تر و خشک شان را جدا کرده، به ازای اهدای زباله های خشک شان، پول دریافت کنند. تا زمانی که چنین اتفاقی نیفتد، نمی توانیم امیدوار باشیم مشکل زباله در شمال کشور حل بشود. به تبع، مسافران نیز با بلبشوی ساحل ها مواجه خواهند شد و مکانیزمی برای جمع آوری زباله نخواهند دید.

این پژوهشگر اضافه کرد: اگر به توریستی ترین شهرهای دنیا مانند پاریس، نیویورک، اغلب شهرها در آسیای شرقی و... نگاهی بیندازیم، می بینیم سیستمی وجود دارد که در همان ابتدا پروتکلی به گردشگران توصیه شده و شرح داده می شود تا هرگز زباله های شان را روی زمین رها نکنند؛ چون می دانند اگر زباله های پلاستیکی (مثل بطری و قوطی های خالی نوشیدنی) را که تولید کرده اند به فروشگاه پس بدهند، در ازای آن پول دریافت می کنند. این همان اتفاقی است که باید در کشور ما هم بیفتد. قبل ها هم زمانی در ایران همین طور بود؛ شیشه های خالی نوشابه را به مغازه ها پس می دادیم و مقداری از هزینۀ آن، به ما برگردانده می شد. ما حتی به این سمت نیز حرکت نکرده ایم و وضعیت مان در بازیافت و مدیریت پسماند بدتر شده است.

محمد درویش در پایان گفت: اکنون شمال کشور با بحران دفع زباله روبه روست و بسیاری از مراکز دپوی آن در حال حاضر پُر شده اند. در ادامۀ این ویرانی ها، جنگل های بیشتری در حال تخریب شدن است، همین طور که شیرابه ها وارد منابع آب سطحی شده و رودخانه ها را آلوده کرده است. از این رو، شاخص آلودگی در دریای کاسپین نیز تا ۴۰ برابر حد مجاز بیشتر شده و باید برای رفع آن به سرعت راه حل جدی پیدا کرد. این ها همه تهدید برای همه چیز است.

1