نقدهایی به بخشنامه «لغو سفر»

2 مارس 2020 - 13:00 dsfr.ir/vf5l3

سفر هوایی

با توجه به شرایط کنونی پیش آمده در کشور و افزایش شیوع ویروس کرونا نگرانی مسافران نوروزی که تورهای خارجی خریداری کرده اند روز به روز بیشتر شده و پرسش های متفاوتی ذهن آن ها را درگیر کرده است. در چنین شرایطی، مدیریت درست می تواند موجب شود تا هیچ حقی از مسافران و آژانس های مسافرتی ضایع نشود، اما راهکار چیست؟

در این چند روز بعضا با این پرسش بین دوستان و آشنایان برخورد کرده ایم که اگر برای نوروز ایرلاین های خارجی پرواز خود را به ایران متوقف کنند یا در روزهای آتی پرواز خود را از سر بگیرند، در حالی که همچنان یکی از شرکت های هواپیمایی داخلی همچنان به پروازهای خود در مسیرهای اروپایی ادامه می دهد و کنسولگری ها همچنان به صدور ویزا و پذیرش مسافر مشغول هستند، در صورت کنسلی سفر مسافر، چه اتفاقی برای استرداد هزینه های ثبت نام شده پیش خواهد آمد؟

آیا ایرلاین بلافاصله مبلغ بلیت را استرداد می کند؟ آیا آژانس مسافرتی تمام مبالغ تور را بلافاصله به ما برمی گرداند؟ آیا آژانس مسافرتی هزینه ای بابت جریمه کنسلی تور از ما کسر می کند؟

تکلیف هزینه های غیرقابل استرداد مانند هتل های گارانتی شده اروپایی، ترجمه مدارک، ورودی سفارت، پروازهای داخل اروپا، چارتر اتوبوس و بلیت قطار مسیرهای اروپایی و... را آژانس هواپیمایی به تنهایی باید متحمل کلیه جرایم شود؟ مسافرانی که به رزرو تورهای خارجی مانند تور اروپا یا آسیا اقدام کرده اند چه کار باید کنند؟ اگر به محض ورود به کشوری بدون داشتن علائم آنفولانزا قرنطینه شدیم، شرایط تور به چه شکلی خواهد شد؟

این ها فقط تعداد اندکی از پرسش هایی است که احتمالا برای هر مسافری پیش می آید. یکی از دفترهای خدمات مسافرتی در ادامه این یادداشت که در اختیار ایسنا قرار داده، نوشته است:

طی بخشنامه ای که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی میراث فرهنگی کشور مورخ ۶ اسفندماه ۹۸ صادر کرد (باتوجه به شیوع ویروس کرونا و پیشگیری و کنترل تأسیسات گردشگری) همچنین ماده ۱۳ حقوق شهروندی ـ مفاد قرارداد گشت های داخلی و خارجی و ماده ۱۲ شیوه نامه اجرایی ذخیره و ابطال اتاق در واحدهای اقامتی از اول اسفند ماه، چنانچه مسافری درخواست انصراف از سفر کند، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز اقامتی باید کل مبلغ دریافتی را به مسافر بازگردانند، بدون هیچ جریمه ای.

تا اینجا مسئله واضح بوده و تمام شرکت های هواپیمایی داخلی، آژانس های گردشگری و مراکز اقامتی باید از قانون تبعیت کنند و برای گذر کشور از این شرایط همکاری کنند.

اما مسئله اساسی در مورد هتل ها، کارگزارها و ایرلاین های خارجی وجود دارد که در بخشنامه فوق الذکر به این صورت اشاره شده است: مدیران تأسیسات گردشگری ضمن اطلاع رسانی و توجیه دقیق شرایط حاکم در مبدأ و مقصد سفر، تمهیدات لازم را برای هر گونه کنسلی احتمالی و باز پس گرداندن وجوه گردشگران در قراردادهای کاری خود با ارائه کنندگان خدمات گردشگری در داخل و خارج کشور مدنظر قرار دهند.

در این بخش از بخشنامه انگار مسؤولان به مسائل فنی توجه نداشته اند؛ چرا که اشاره شده در قراردادهای خود به مورد ویروس کرونا اشاره کنند! می خواهم این مسئله را بیشتر مورد بررسی قرار دهم و استدلال کنم که مسئله ورود ویروس کرونا شش روز است که اعلام رسمی شده است.

آژانس ها و دیگر مؤسسات گردشگری از سه تا شش ماه قبل اقدام به اخذ قرارداد با کارگزارها می کنند و برخی دیگر خودشان به طور مستقیم برای رزرو پرواز، هتل و خدمات زمینی در مقاصد خارجی اقدام می کنند و حال آن که ثمره زحماتشان را باید پس از شش ماه رکود و سکته در صنعت گردشگری در بازه عید برداشت کنند تا بتوانند از پس هزینه های گزاف برآیند، در غیر این صورت قدم به نابودی کامل این صنعت و فعالان آن برداشته ایم.

در این زمان مسافر به آژانس مراجعه و درخواست کنسلی تور برای نوروز می کند، اینجاست که کامل و کارشناسانه نبودن بخشنامه صادر شده پررنگ تر می شود؛ چراکه مسافر انتظار دارد آژانس در «اسرع وقت» اقدام به استرداد کل مبلغ بدون کوچک ترین جریمه کنسلی کند.

در مورد تورهای آسیایی آیا غیر از این است که آژانس درصد زیادی از مبالغ را به کارگزار، هتل و ایرلاین پرداخت کرده است، آیا منطقی است که قراردادهایی که شش ماه قبل منعقد شده اند به محض درخواست کنسلی از طرف آژانس استرداد کنند؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ها، چگونه وجوه را استرداد کنند (با وجود تحریم ها)؟ آیا هیچ هزینه ای قبل از صدور ویزا برای مسافر انجام نپذیرفته است؟

یک مثال دیگر: مسافر اقدام به کنسلی یک تور خارجی مثلاً تور فرانسه کرده، در شرایطی که ویزا صادر شده، ترجمه مدارک صورت پذیرفته و هزینه هتل پرداخت شده، درحالی که سایر خدمات از جمله پرواز مستقیم ایرلاین ایرانی هم کاملاً پابرجاست و مسافران ایرانی را به مقاصد پاریس، وین، آمستردام، کلن، فرانکفورت، هامبورگ و میلان بدون هیچ مشکلی در مبادی ورودی و فرودگاه ها اعزام می کند، حال بحث این است آیا یک گردشگر سالم ایرانی با وجود داشتن ویزای معتبر، آژانس هواپیمایی معتبر، ایرلاین وطنی معتبر و پذیرش بدون مشکل کشور مقصد، در یک شرایط سالم اقدام به کنسلی کند، در حالی که منبعی برای آن وجود ندارد، تمام جرائم مربوط به کنسلی را آژانس باید متقبل شود؟ آیا این حق توراپراتورهای بزرگ ایران است؟

این بخشنامه کاملاً غیرکارشناسانه به نابودی کامل و ضربه فنی پیکره گردشگری اقدام کرده است.

آیا دفاتر خدمات گردشگری می توانند چنین هزینه هایی را از قبیل کارمزد صدور ویزا و ترجمه مدارک که استرداد نمی شود و دیگر هزینه ها از جمله خدمات زمینی و هتل را به مسافر استرداد کنند؟

در مورد پروازها هم وضع کاملا مشخص است، ایرلاین های خارجی کمترین همکاری را دارند. بهتر نبود وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای دفاع از حقوق آژانس و مسافر، به جای صدور عجولانه چنین بخشنامه ای، اهرم فشار بر ایرلاین ها باش و عواقب این تصمیم را بررسی کند. در این شرایط مواجه خواهد بود با سیل عظیم شکایات بین مسافران و آژانس ها که غیرقابل حل است.

اگر کارگزارها حاضر به استرداد مبالغ نشوند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ اگر فقط بخشی از هزینه ها استرداد شود چه می شود؟ اگر زمان استرداد طول بکشد، چه؟ اگر ایرلاین ها پروازهایشان برای نوروز دایر باشد چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ (بعضی ایرلاین ها اعلام کرده اند که از تاریخ ۱۳ مارس احتمال دارد پروازها را دوباره به جریان اندازند.)

به نظر می رسد بهتر است این بخشنامه هرچه سریع تر مورد بررسی قرار گیرد تا هیچ حقی از مسافر و آژانس مسافرتی ضایع نشود.

« دنیای سفر » این نوشته را از « ایسنا » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.
1