چاره عبور توریسم ایران از بحران

4 سپتامبر 2018 - 08:00 dsfr.ir/p973v

چاره عبور توریسم ایران از بحران
elicdn.com
توریسم

تصمیم گیری در دنیای کنونی با دو گزینه همراه است: قطعیت و عدم قطعیت. در قطعیت همه چیز با چشم اندازهای مشخص و تعیین شده و اطلاعات صحیح همراه است و در عدم قطعیت همه چیز غیرقابل پیش بینی است.

در پیش بینی های قطعی نوسانات جامعه تابع الگوهایی مشخص است و در پیش بینی های احتمالی همه چیز در اجتماع دستخوش تحولات شناخته و ناشناخته ای است که درک آن گاه از توان یک مدیر راهبردی خارج است اما ماهیت مدیریت، کنترل اوضاع در شرایط موجود محتمل است؛ چه این صنعت، صنعتی بزرگ با محصولی مشخص باشد مانند خودروسازی و چه صنعتی پیچیده و گسترده با تنوعی از مشاغل مانند گردشگری.

بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری از هر ۱۰ شغل در دنیا یکی مستقیما مرتبط با گردشگری است و البته این آمار از کشوری به کشور دیگر فرق دارد. شاغلان ازمدیران هتل های زنجیره ای بزرگ و آژانس های مسافرتی پرطرفدار گرفته تا یک مغازه دار در بازاری قدیمی، از سازنده یک صنایع دستی روستایی تا یک فروشنده تنقلات در مسیر کوهنوردی، از مدیر یک شرکت هواپیمایی بزرگ تا راهنمای بومی یک خانه تاریخی روستایی، همگی شغلشان به گردشگری مربوط است. اینها بخش کوچکی از جامعه ای هستند که زندگی شان به صورت مستقیم با گردشگری ارتباط دارد و افراد بسیاری هم غیرمستقیم درگیر این صنعت هستند و هر کدام از این افراد اگر خانواده ای را پوشش دهند موضوع گسترده تر خواهد بود.

اما این شبکه به هم پیوسته از مشاغل، نیازمند مدیریتی صحیح و راهبردی برای شرایطی است که هیچ چیز در آن قطعی نیست؛ شرایطی که در آن کسی از فردای اقتصادی خود خبر ندارد؛ از نرخ ارز گرفته تا تصمیم مدیران برای ماندن کارکنان یا اخراج آنان. بسیاری در شرایط غیرقابل پیش بینی تغییر شغل می دهند و بسیاری هم سرمایه های خود را وارد عرصه های کاری مطمئن تر می کنند؛ چراکه شرایط بحران، نرخ سفر را کاهش می دهد اما هزینه های زندگی شاغلانی که شغلشان وابسته به گردشگری است، تغییری نمی کند و حتی زندگی در شرایط بحران برایشان سخت تر خواهد شد.

عدم قطعیت برای صنعتی مانند گردشگری که صنعتی گسترده است، معمولا شرایط را برای پیش بینی های آینده و برنامه ریزی های راهبردی به منظور کنترل نابسامانی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بسیار پیچیده می کند.

عملکرد حرفه ای ها در بحران
برای جامعه ای که در شرایط بحران اقتصادی قرار دارد، این پیچیدگی عبور از دیواره آتش است؛ اما حرفه ای های گردشگری چاره ای جز سامان دادن وضعیت گردشگری کشور در شرایط بحران ندارند. به واقع این سوال پیش رو است که در شرایط بحران چگونه می توان از حداقل توان و امکان موجود، بهترین بهره را در جهت حفظ گردشگری و نه توسعه آن به دست آورد؟ چراکه توسعه در این شرایط مگردر مواردی بسیار خاص امری ناممکن است.

پرسش دیگر این است که چشم انداز گردشگری در این شرایط چیست؟ آیا آینده خوبی برای این صنعت می توان متصور بود؟ به عبارتی الان باید چگونه رفتار کنیم که توسعه، پس از عبور از بحران های موجود اقتصادی، فر آیندی دست یافتنی باشد؟ تصمیم گیری در این خصوص با گزینه های مختلفی همراه است که حفظ زیرساخت ها و نگهداری نیروی انسانی از مهم ترین آنهاست؛ اتفاقی که معمولا برعکس اجرا می شود؛ یعنی در شرایط بحران، سایت های گردشگری در شرایط تعطیل و نیمه تعطیل قرار می گیرند و دچار فرسودگی می شوند و از طرفی مدیران به تعدیل و اخراج نیروهای خود می پردازند تا بار اقتصادی شرایط موجود را کم کنند و این بدترین کاری است که می توان به عنوان درمان کوتاه مدت، برای پیکر بیمارصنعت گردشگری به کارگرفت.

واقعیت این است که توسعه در این شرایط ممکن نیست وعقب گرد هم، کاری مخرب در این صنعت است؛ اما می توان به جای هر دوی اینها، از استراتژی های تدافعی استفاده کرد. استراتژی تدافعی در شرایط بحرانی فعلی، با حفظ منابع و تغییراهداف و عملکردها ممکن است. منابعی که باید حفظ شود هم شامل مجموعه ای از منابع آموزشی، انسانی، اقتصادی و زیرساخت های موجود است.

حفظ منابع، یعنی محافظت از زیرساخت ها بیش از گذشته؛ یعنی نگهداری نیروهای موجود و تغییر جهت بسیاری از فعالیت ها در درون سیستم. بخشی از حفظ منابع با آموزش های کاربردی و تخصصی ممکن است. آموزش و بازآموزی در دوره بحران توان حرفه ای های این صنعت را برای دوران پس از بحران بسیار بیشتر می کند.

پرسنل حوزه گردشگری که تا پیش از بحران، درگیر فعالیت در این رشته بودند می توانند به آموزش هایی بپردازند که پس از گذر از بحران این صنعت را با سرعت بیشتری به جلو خواهد برد و تاخیرهای گذشته را جبران خواهد کرد. تعدیل نیرو به طور حتم کار شایسته ای نیست. آن هم نیروهایی که سال هاست در خدمت این سیستم بوده اند و برای این کار مهارت های لازم را کسب کرده اند. آنها با ترک صنعت گردشگری به ناچار وارد حرفه های دیگری خواهند شد که سبب می شود این صنعت بخش مهمی از توان بالقوه آینده را از دست بدهد و در روزگار پس از بحران و هنگام شکوفایی این صنعت، با خلأ نیروی انسانی متخصص و با تجربه روبه رو شود.

شاید بهترین گزینه برای حفظ منابع انسانی موجود، مدیریت آنها در شرایط رکود و تغییر استراتژی های کاری با به کار گرفتن مشاوران متخصص در این حوزه است. سهم بزرگی از هدایت این بحران به سازمانی مربوط می شود که متولی گردشگری در کشور است.

« دنیای سفر » این نوشته را از « دنیای اقتصاد » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
3 + 5 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1