ثبت جهانی «دماوند» با کدام شرایط جهانی؟

11 بهمن 1395 - 13:00 dsfr.ir/lq3zo

ثبت جهانی «دماوند» با کدام شرایط جهانی؟
میثم رودکی / دنیای سفر
تپه گوگردی دماوند

اقدامات عملی برای نامزدی پرونده میراث طبیعی #دماوند در فهرست آثار جهانی با همکاری سازمان محیط زیست و منابع طبیعی از دهه فجر آغاز می شود.

«اقدامات عملی و اجرایی برای نامزدیِ پرونده میراث طبیعی دماوند در فهرست آثار جهانی با همکاری سازمان محیط زیست و منابع طبیعی از دهه فجر آغاز می شود»؛ انتشار این خبر یعنی آغاز برنامه ریزی ها برای ثبت جهانی دماوند! اما براساس کدام قوانین جهانی می توانیم این مکان طبیعی را جهانی کنیم؟
 
در حالی که تا همین سال گذشته برخی مسئولان میراث فرهنگی به رسانه ها اعلام کرده بودند حدود مرداد ماه سال 93 رییس قوه قضاییه به رییس کل دادگستری استان مازندران دستور داده بود تا از فعالیت و بهره برداری غیرمجاز از همه ی معادن قرار گرفته در ارتفاع بالای 2200 متری قله دماوند جلوگیری کند، اما با وجود گذشت بیش از 2 سال از صدور این دستور تا امروز چند معدن در این منطقه غیر فعال شده اند؟

به گزارش خبرگزاری ایسنا، هفتم بهمن ماه امسال محمدحسن طالبیان، معاون میراث سازمان میراث فرهنگی از پیگیری پرونده ثبت جهانی دماوند در یونسکو خبر داد. او این خبر را آن زمان برای نخستین بار در کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران در مازندران اعلام کرد و با استفاده از این فرصت در مازندران، قول داد «ثبت جهانی دماوند را دنبال می کنیم. دماوند نماد و نشانه ایران است، اما متاسفانه دست درازی هایی به طبیعت این اثر طبیعی شده است، با این حال پرونده ی ثبت آن در حال جمع آوری و تدوین است.»

طالبیان با تاکید صحبت های دو روز گذشته خود، این بار گفت: اقدامات برای پرونده نامزدی ثبت جهانی دماوند که جزو میراث طبیعی و میراث ناملموس ایرانیان محسوب می شود و نماد عظمت، صلابت، فرهنگ و تمدن کشور است از دهه فجر آغاز می شود.

وی بیان کرد: دماوند تنها میراث طبیعی ما نیست، بلکه اسطوره ای تاریخی در فرهنگ ایرانی است که شیوه زندگی مردم و میراث ناملموس مردم این منطقه با اسطوره هایی که در رابطه با این کوه وجود دارد، آمیخته است. او افزود: برنامه ریزی ها و هماهنگی ها بین دستگاه های مرتبط از جمله سازمان محیط زیست و منابع طبیعی صورت گرفته تا از دهه فجر اقدامات جدی برای آماده سازی پرونده نامزدی ثبت جهانی دماوند از سرگرفته شود.

طالبیان با اشاره به اینکه یکی از مشکلات ثبت دماوند در فهرست جهانی، فعالیت تعدادی واحد معدنی در دامنه های کوه دماوند و نبود زیرساخت های لازم است، ادامه داد: در حال حاضر برای آماده سازی پرونده نامزدی دماوند در فهرست جهانی، پلان مدیریت آن بسیار مهم و لازم است از دست اندازی ها، عدم رعایت مسائل حفاظتی توسط گردشگران و توسعه های نامتوازن در اطراف دماوند جلوگیری شود.

معاون میراث فرهنگی افزود: برای حفاظت از کوه دماوند و اضافه کردن این پرونده در فهرست میراث طبیعی یونسکو، مدیریت منسجم و مشارکت مردم و تشکل های میراث فرهنگی و انجمن های دوستدار دماوند بسیار اهمیت دارد. وی با اشاره به جلسه ای که در رابطه با حفاظت از میراث طبیعی دماوند با سازمان های مردم نهاد و کوهنوردان برگزار شده، اظهار کرد: همه بحث های مربوط به حفاظت از دماوند مطرح شد تا با کمک یکدیگر بسیاری از چالش ها و آسیب هایی که امروز گریبان این میراث طبیعی را گرفته، برطرف شود.

او با تاکید بر اینکه هم اکنون ضوابط روشنی برای حفاظت از این کوه وجود ندارد، ادامه داد: متاسفانه عده ای از افراد کوهنورد هم حتی نمی دانند در کوه باید چه کاری انجام دهند؟ ضرورت دارد برنامه مدیریتی در این رابطه نوشته شود و مسیرهای مشخص و اطلاع رسانی در سطح وسیعی صورت گیرد.

طالبیان افزود: برای ادامه ی فعالیت ها و عملیاتی کردن برنامه های مدیریتی قرار شد پادگان قدیمی شهر «رینه» که در حال حاضر بدون استفاده است، به عنوان پایگاه معرفی نامزدی ثبت جهانی «قله دماوند» مرمت و راه اندازی شود و تبدیل به پایگاهی برای فعالیت های ثبت جهانی، کوهنوردان و امدادرسانی شود.

«قله دماوند» 13 اردیبهشت 87 به عنوان نخستین اثر طبیعی در فهرست آثار ملی ثبت شد، اقدامی که به دلیل مرتفع ترین و متقارن ترین آتشفشان مخروطی شکل در رشته کوه های البرز از یک سو به کویر مرکزی و از سوی دیگر به دریای کاسپین می رسد و بلندترین نقطه خاورمیانه و بلندترین آتشفشان آسیاست، انجام شد.

در حالی بحث ثبت ملی و ثبت جهانی دماوند مطرح می شود که دست کم تا اوایل سال گذشته، هفت واحد معدنی و تولیدی در دامنه های قله دماوند فعالیت می کردند و حتی برخی از آنان در ارتفاع بیش از دو هزار و 200 متر مشغول بهره برداری بودند و کنده کاری های ناشی از فعالیت معادن و ساخت و سازها، بدن این کوه سپید را زخمی کرده بود.

شاید بتوان گفت که با گذشت این زمان طولانی یعنی حدود 20 ماه از آخرین دستور قضائی برای جلوگیری از ادامه ی معدن کاوی در این محوطه ی طبیعی، حتما اقداماتی از سوی محیط زیست و سازمان صنایع و معادن برای تعطیلی این کارگاه ها انجام داده اند، اما با توجه به صحبت های علی حیدرزاده، شهردار رینه لاریجان که اواخر مرداد ماه امسال اعتراض کرده بود که «معدنی که برای شهرداری رینه محل درآمد بود برای ثبت جهانی دماوند بسته شد اما معادن دیگر هنوز دایر است»، اظهار کرده بود: «معادن بر ثبت جهانی دماوند خدشه وارد می کند.»

او در آن زمان در نشست با خبرنگاران از ساماندهی قله دماوند خبر داد و با تاکید بر اینکه از شهر رینه برای قله دماوند هزینه می کنیم، اما تنها تهدیدات آن نصیب دماوند می شود، بیان کرد: «سالانه 2200 کوهنورد خارجی به قله دماوند صعود می کنند، اما مسئولان مازندرانی برای این منطقه کاری انجام نمی دهند؛ از این رو تلاش مسئولان تهران فرصت های شغلی منطقه را در اختیار تهرانی ها قرار می دهد.»

اما در این میان توجه به این نکته حائز اهمیت است؛ «در فصل ششم قوانین مرتبط با منابع طبیعی و محیط زیست نص قانون در ماده 82 قانون مذکور در شق آخر ماده مقرر می دارد: مامورین شاغل در یگان مذکور موظفند ضمن جلوگیری از هر گونه تخلف به محض اطلاع از تجاوز، تصرف و تخریب، یا بهره برداری غیرمجاز از منابع طبیعی راسا نسبت به رفع تجاوز، تصرف و ادامه تخلف اقدام کرده و مرتکب را با تنظیم صورت مجلس جهت رسیدگی به مراجع قانونی معرفی کنند.»

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
13 + 6 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1