شکست سقف شیشه ای در گردشگری ایران

22 آبان 1395 - 14:30 dsfr.ir/gn25c

شکست سقف شیشه ای در گردشگری ایران
میثم رودکی / دنیای سفر
گردشگران خارجی در دهکده توریسی بوانات فارس

مشارکت زنان در گردشگری نه تنها به توسعه گردشگری کمک می کند، بلکه می تواند گامی در جهت بهره گیری هرچه بیشتر از توانمندی آنان نیز باشد.

زنان امروزه بخش بزرگی از صنعت گردشگری دنیا را در دست دارند. مطابق گزارش جهانی زنان در گردشگری که توسط سازمان جهانی گردشگری و بخش زنان سازمان ملل متحد منتشر شده، زنان به طور میانگین 48.2 درصد مشاغل مربوط به هتل ها و خدمات پذیرایی را در جهان به خود اختصاص داده اند. همچنین آنها حدود 53 درصد فارغ التحصیلان گردشگری جهان را شامل می شوند و 56 درصد کسب وکارهای خانوادگی گردشگری در جهان توسط زنان اداره می شود.

این در حالی است که در کشور ما نیز بسیاری از اقامتگاه های بوم گردی به همت زنان دایر شده و بسیاری از صنایع دستی که رو به فراموشی بود، به بازوی پرتوان زنان احیا شده است. از سوی دیگر، حفظ میراث فرهنگی به ویژه میراث ناملموس در جهان متنوع امروز، یکی از مهم ترین ضرورت های فرهنگی به حساب می آید و زنان به عنوان یکی از مهم ترین حافظان و انتقال دهندگان این میراث شناخته می شوند.

کلیشه های دامن گیر

همچنین بر اساس اهداف اعلام شده توسط سازمان ملل، از سال 2015 تا 2030، کلیه کشورهای عضو سازمان ملل باید تلاش کنند که به اهداف و شاخص های توسعه پایدار با همکاری و تعامل یکدیگر در سه سطح ملی، منطقه ای و بین المللی دست یابند که یکی از این اهداف کاهش نابرابری های جنسیتی است؛ این درحالی است که در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران، زنان همواره با پدیده «سقف شیشه ای» رو به رو بوده اند. این اصطلاح اولین بار در سال 1986 در مجله وال استریت ژورنال به کار رفت.

همچنین موریسون و همکارانش از اولین کسانی بودند که در سال 1987 از این اصطلاح استفاده کردند. آنان مهم ترین عوامل نابرابری های جنسیتی در سازمان ها و اصلی ترین مانع ارتقای شغلی زنان را وجود سقف شیشه ای می دانند. موانع نامرئی و سقف شیشه ای که محققان از آن نام می برند در حقیقت مجموعه باورها و پندارهایی نادرست است که درخصوص زنان جامعه وجود دارد و این کلیشه های جنسیتی به گونه ای ناخودآگاه در جامعه و سازمان عمل می کند و مانع پیشرفت زنان در عرصه های مختلف می شود.

حضور کمرنگ زنان در مدیریت گردشگری

مساله عدم حضور زنان در پست های مدیریت اجرایی، نه به دلیل نداشتن مهارت مدیریتی، بلکه به عوامل فرهنگی یا فرهنگ سازمانی حاکم بر سازمان های مردسالار نسبت داده می شود. اگر نگاهی به مدیران سال های اخیر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بیندازیم، درمی یابیم در این بخش از صنعت کشور همواره مدیران مرد در راس امور بوده اند و با وجود نقش غیرقابل انکار زنان در گردشگری، زنان همواره با سقف شیشه ای روبه رو بوده اند. از همین رو، هرگز نتوانسته اند در راس امور مربوط به گردشگری در کشور قرار بگیرند.

از سویی توسعه گردشگری کشور زمانی می تواند موفق و مکملی برای درآمدهای نفتی باشد که همه اقشار به ویژه گروه‎هایی که پیش از این قدرت تاثیرگذاری کمتری در جوامع داشته اند، در تصمیم گیری گردشگری و منافع حاصل از آن سهیم باشند؛ زنان، جوانان، سالخوردگان و اقلیت های مذهبی و قومی  ازجمله این اقشار هستند.

مشارکت زنان در گردشگری نه تنها به توسعه گردشگری کمک می کند، بلکه می تواند گامی  در جهت بهره گیری هرچه بیشتر از توانمندی آنان نیز باشد. مطالعات متعدد صورت گرفته در داخل و خارج از کشور، توانایی زنان در امور گردشگری را بسیار قوی برشمرده اند. مطابق این مطالعات، غالبا زنان افرادی خلاق و ریسک پذیر و در تحقق بخشیدن به دیدگاه ها و ایده های خود بسیار مصمم هستند.  از سویی نقش آموزشی زنان می تواند امکان تحقق اهداف توسعه پایدار را با آموزش به نسل آینده، بهتر فراهم آورد.

در روزهای قبل از انتخاب رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز رسانه های مختلف گردشگری و گروه کثیری از کسب وکارهای گردشگری اسامی  مختلفی را به عنوان رئیس سازمان مطرح و حتی نامه هایی جهت حمایت از گزینه خود به رئیس جمهور ارسال کردند. سرانجام زهرا احمدی پور با حکم رئیس جمهور به ریاست این سازمان رسید.

در حالی که پیش از این، در راس هرم گردشگری کشور زنان همواره نقش منفعلی داشته اند و به فراموشی سپرده شده بودند، انتخاب یک زن به عنوان رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دست کم از لحاظ حرکت به سوی برابری جنسیتی در سطوح مدیریتی می تواند اتفاقات خوبی را برای این بخش از صنعت کشور که به طور مداوم دچار رکود و مشکل است، رقم بزند. در نتیجه امروز در گردشگری کشور شاهد شکست سقف شیشه ای هستیم و انتخاب یک زن به عنوان رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نوید روزهایی را می دهد که زنان توانمند در کشور به جایگاهی که شایسته آن بوده اند، برسند.

علاوه بر این باید این نکته را نیز یادآور شویم که علاوه بر نقش زنان، جوانان نیز همواره در گردشگری نقش بسیار مهمی  ایفا می کنند و چه خوب است حال که ریاست سازمان میراث فرهنگی با این تابوشکنی تغییر کرده است، نیم نگاهی هم به جوانانی بیندازیم که می توانند چرخ های گردشگری کشور را به سرعت در جهت بهبود شرایط حرکت دهند.

نویسندگان

پژمان حاتمی فر / کارشناسی ارشد برنامه ریزی گردشگری
مهسا رضایی / کارشناس ارشد برنامه ریزی گردشگری

جاباما

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
8 + 6 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1