ضوابط قانونی حفظ و نگهداری خودروهای کلاسیک

7 مهر 1395 - 14:00 dsfr.ir/hx16v

ضوابط قانونی حفظ و نگهداری خودروهای کلاسیک
ر. حمیدی
موزه خودروهای تاریخی ایران

آیین نامه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی (کلاسیک) در سال 88 تصویب شد.

یکی از قسمت های جذاب و هیجان انگیز برای علاقه مندان به صنعت خودرو، نگهداری، استفاده و حتی برگزاری مسابقه با خودروهای کلاسیک و قدیمی است. مردم کشور ما هم از هنگامی که اولین خودرو در زمان مظفرالدین شاه وارد ایران شد و همچنین زمانی که برای نخستین بار خودروهای فورد کروکی کلاچی با لاستیک توپر در خیابان های تهران مشاهده می شدند، علاقه وافری به این ابداع بشری نشان داده و بسیاری از افراد با صرف هزینه های هنگفت نسبت به خرید گران ترین خودروهای روز دنیا اقدام کردند. این علاقه در نهایت تبدیل به حضور خودروهای کلاسیکی در ایران شد که امروزه خود تبدیل به میراث فرهنگی کشور شده اند؛ خودروهایی که با خود هم خاطره ها و روایت های قدیمی را بازسازی می کنند و هم تبدیل به مجموعه ها و موزه هایی برای علاقه مندان به این صنعت شده اند.

به رغم این پتانسیل، در حال حاضر بسیاری از این خودروها که شاید تعداد آنها در سرتاسر جهان از انگشتان یک دست نیز کمتر باشد، در شرایط نامناسبی نگهداری می شوند یا به جای اینکه در موزهایی زیر نظر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تحت حمایت باشند، در سوله ها و پارکینگ های دولتی یا شخصی در حال نابود شدن هستند. گرچه در تمام این سال ها نسبت به حفظ این میراث ملی کوتاهی شده، اما با این همه و برای اولین بار، آیین نامه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی (کلاسیک) در سال 88 تصویب شد. همچنین دبیرخانه ای برای صیانت از خودروهای کلاسیک به وجود آمد که در ادامه طی مصوبه جدیدی در 17/ 6/ 95 آیین نامه مذکور اصلاح شد و نام آیین نامه نیز به «آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی» تغییر یافت. همان گونه که از نام آیین نامه پیدا است، در مصوبه اخیر نه تنها خودروها بلکه کلیه وسایل نقلیه زیر چتر حمایتی دولت قرار گرفته اند.

آیین نامه چه می گوید؟

آیین نامه در ماده یکم خود، وسیله نقلیه تاریخی را تعریف می کند. از منظر آیین نامه، وسیله نقلیه، وسیله ای با نیروی محرکه مکانیکی است که ضمن داشتن اصالت، از سلامت فنی کامل برخوردار بوده، حداقل 30 سال قدمت داشته و در شرایط مطلوب و مناسب نگهداری شده باشد و به عنوان وسیله حمل و نقل روزمره از آن استفاده نشود. بنابراین هرگونه وسیله نقلیه که شرایط بالا را داشته باشد و بعضا در مراسم خصوصی یا عمومی خاصی و به طور موقت تردد کند، مشمول آیین نامه است. این وسیله می تواند خودرو و یا موتورسیکلت باشد.

انواع وسیله نقلیه به شرح زیرند:

الف. وسیله نقلیه نفیس: وسیله نقلیه ای که بیش از 50 سال از تولید آن گذشته باشد.
ب. وسیله نقلیه قدیمی: وسیله نقلیه ای كه بیش از سی سال از تولید آن گذشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت بی نظیر باشد.
پ. وسیله نقلیه ویژه: وسیله نقلیه ای كه دارای بعد فرهنگی باشد.

متولی صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی

طبق آیین نامه، كارگروهی با حضور نمایندگان تام الاختیار بالاترین مقام اجرایی سازمان میراث فرهنگی (رئیس)، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت ورزش و جوانان (فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی)، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (معاونت راهنمایی و رانندگی) و كانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران برای شناسایی مصادیق وسیله های نقلیه تاریخی و اتخاذ تدابیر هماهنگ برای حفظ و صیانت از آنها تشكیل می شود که برابر با ماده سوم آیین نامه، وظایف این کارگروه به شرح ذیل است:

‏الف. شناسایی، تشخیص، دسته بندی و معرفی وسیله های نقلیه تاریخی به مراكز مرتبط برای صیانت از آنها با رعایت حفظ سرمایه مجموعه داران
ب. تهیه فهرست وسیله های نقلیه تاریخی برای صدور شناسنامه تاریخی توسط سازمان
پ. تعیین مقدار كیلومتر تردد سالانه و ثبت در شناسنامه تاریخی خودرو براساس دستورالعمل ابلاغی کارگروه
ت. تایید ضوابط و شاخص های شناسایی و دستورالعمل اجرایی، کاربرگ های کارشناسی و سربرگ های مورد نیاز برای دسته بندی وسیله های نقلیه تاریخی جهت ثبت در شناسنامه تاریخی خودرو که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تدوین شده است.

بر این اساس می توان گفت که این کارگروه هم وظیفه شناسایی و تشخیص وسایل نقلیه تاریخی را دارد و هم وظیفه حمایت از آنها. افرادی که این دست از وسایل نقلیه را در اختیار دارند باید آگاه باشند که استفاده از این وسایل به طور خصوصی ممنوع نیست اما مکلف به رعایت مقررات خاصی هستند. برای مثال، تردد وسیله های نقلیه تاریخی در معابر عمومی ممنوع است، ولی تردد موردی آنها اعم از انفرادی و گروهی یا برگزاری نمایشگاه های دائمی و موقت وسیله های نقلیه تاریخی منوط به موافقت کارگروه و اخذ مجوزهای قانونی لازم از دستگاه های ذی ربط بلامانع است. همچنین هرگونه فعالیت در زمینه مجموعه داری، تأسیس موزه تخصصی وسیله های نقلیه تاریخی منوط به اخذ مجوز و خروج وسیله های نقلیه تاریخی از کشور پس از تایید کارگروه صرفا با اخذ مجوز از سازمان و رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط امکان پذیر است.

از طرف دیگر، دستگاه های متولی از رده خارج كردن وسیله های نقلیه موظفند نسبت به از رده خارج کردن خودروهایی که حسب اعلام کارگروه، تاریخی محسوب می شوند، خودداری کنند. آیین نامه برای نیروی انتظامی نیز وظایفی را درنظر گرفته است؛ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است برای وسیله های نقلیه تاریخی، شناسنامه مالکیت و پلاک تاریخی را طراحی و صادر کند. همچنین وسیله های نقلیه دارای شناسنامه تاریخی از سوی سازمان میراث فرهنگی به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران برای دریافت پلاک تردد معرفی می شوند.

جاباما

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
9 + 1 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1