استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی درباره قرارداد های بیمه ای

13 مرداد 1395 - 08:00 dsfr.ir/p16eo

استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی درباره قرارداد های بیمه ای
bidbarg.com
بیمه عمومی، انواع مختلف بیمه شامل بیمه اتومبیل، بیمه اموال، بیمه خانه و بیمه اتکایی، به غیر از بیمه عمر را در بر می گیرد

در ایران شرکت های بیمه ای ملزم به پیروی از استاندارد حسابداری شماره 28 با عنوان «فعالیت های بیمه عمومی» هستند که به استثنای تغییرات جزئی شامل تمام الزامات استاندارد بین المللی گزارشگری مالی شماره 4 است.

با توجه به حرکت های صورت گرفته در ایران و اقدامات اجرائی صورت گرفته درباره پذیرش و اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی، لازم به توجه است که در سطح بین المللی، هیأت تدوین استاندارد های بین المللی حسابداری درباره بیمه های عمومی استاندارد بین المللی حسابداری خاصی تدوین نکرده است؛ اما در استاندارد بین المللی گزارشگری شماره 4 با عنوان قراردادهای بیمه به عنوان فاز اولیه پروژه تدوین استاندارد برای فعالیت های بیمه ای، چارچوب های کلی درباره تعریف بیمه و فعالیت های بیمه ای ارائه شده است و شرکت ها را ملزم می کند که دارایی ها و بدهی های بیمه ای خود را به ارزش های منصفانه ثبت و گزارش کنند.

نکته کلیدی توجه به این مطلب است که این استاندارد به عنوان زیربنای فاز دوم پروژه استاندارد حسابداری قراردادهای بیمه ای است. گزارشگری بدهی ها به ارزش های منصفانه برای شرکت های بیمه ای اصلی ترین چالش در پذیرش و اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (به ویژه فاز دوم استاندارد قراردادهای بیمه ای) است. به همین دلیل هیأت تدوین استانداردهای بین المللی (IASB) پروژه شرکت های بیمه ای در استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی را به دو بخش تقسیم کرده است. در مارس 2004 فاز اول یعنی استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی 4 با عنوان قراردادهای بیمه ای منتشر شد. این استاندارد تغییرات متعددی را در زمینه حسابداری قراردادهای بیمه ای و افزایش الزامات افشاییات مرتبط با جریانات نقدی آتی و ارائه افشاهای مرتبط با ریسک ها ایجاد کرد.

این استاندارد در موارد زیر کاربرد دارد:

الف. قراردادهای بیمه ای صادر شده به وسیله واحد تجاری
ب. بیمه های اتکایی نگهداری شده به وسیله واحد تجاری
ج. ابزارهای مالی ای که واحد تجاری از طریق انتشار طرح های مشارکت احتیاطی ایجاد کند. (تفاوت با استاندارد ایران) طبق این استاندارد طرح های مشارکت احتیاطی باید به عنوان بدهی یا حقوق صاحبان سهام و یا دو جزء بدهی و حقوق صاحبان سهام گزارش شود. این قراردادها نباید به صورت جداگانه از بدهی ها و حقوق صاحبان سهام گزارش شود.

ارائه تعریف کامل از قراردادهای بیمه ای موجب تغییر طبقه بندی قراردادهای خاص (مثل قراردادهای گارانتی و طرح های مشارکت احتیاطی و ...) از قراردادهای بیمه ای و ابزارهای مالی شد. کلیدی ترین تغییر فاز اول در حسابداری بیمه ای الزام بیمه گذاران برای به حساب گرفتن اوراق مشتقه تعبیه شده (به عنوان مثال: گارانتی هایی مانند امکان برگشت حق بیمه ارائه شده به عنوان بخشی از یک بیمه عمر) به ارزش های منصفانه است؛ همچنین فاز اول پروژه بیمه الزامات خاصی درباره افزایش افشاهای کمّی و کیفی مرتبط با ریسک شرکت های بیمه ای ارائه کرد.

به عنوان مثال، این استاندارد الزام می کند تا اطلاعات کامل و جامعی درباره مبالغ، رویدادهای حسابداری، مفروضات عمده و تغییرات درخور توجه در بدهی های بیمه ای و دارایی های مرتبط با بیمه های اتکایی و ... ارائه شود. همچنین انجام آزمون کفایت بدهی نیز طبق این استاندارد الزامی شده است؛ بر اساس این واحد بیمه گر باید در پایان هر دوره گزارشگری نسبت به ارزیابی کفایت بدهی های شناسایی شده اقدام کند. برای این منظور واحد بیمه گر می تواند از برآورد فعلی جریانات نقدی آتی قراردادهای بیمه ای استفاده کند. اگر ارزیابی های صورت گرفته بیانگر این مطلب باشد که مبلغ دفتری بدهی های بیمه ای کافی نیست، باید مبلغ دفتری بدهی های بیمه ای به ظرفیت حساب هزینه های جاری افزایش پیدا کند.

همچنین این استاندارد الزام می کند تا توضیحات کاملی درباره سیاست های مدیریت ریسک و شرایطی که تأثیر با اهمیتی روی مبلغ، زمان بندی و نبود اطمینان جریانات نقدی بیمه گذار دارد که باید در صورت های مالی ارائه شود.

طبق این الزامات افشاییات به شرح زیر الزامی است:

الف. رویه های حسابداری مرتبط با قراردادهای بیمه ای، دارایی ها، بدهی ها، درآمدها و هزینه های وابسته به این نوع قراردادها
ب. دارایی ها، بدهی ها، درآمدها و هزینه های شناسایی شده مرتبط با قراردادهای بیمه ای. از این گذشته، اگر واحد بیمه کننده، واگذارنده بیمه اتکایی باشد، باید این موارد را افشا کند:
1. ب. سود و زیان شناسایی شده در صورت سود و زیان دوره جاری ناشی از خرید بیمه های اتکایی.
2. ب. اگر بیمه گر واگذارنده بیمه های اتکایی، شناسایی سود و زیان ناشی از خرید بیمه های اتکایی را به تعویق بیندازد، باید روش شناسایی درآمد و هزینه، سهم شناسایی شده در دوره جاری و سهم باقی مانده و معوق را افشا کند.
ج. افشای روند استفاده شده در تعیین مفروضاتی که تأثیر چشمگیری در اندازه گیری ها دارند.
د. افشای تأثیر تغییرات در مفروضات، تأثیرات تغییر در مفروضات استفاده شده در اندازه گیری دارایی های بیمه ای و بدهی های بیمه ای به طور جداگانه باید افشا شود.
ه. ارائه صورت تطبیق تغییرات در دارایی ها و بدهی های بیمه ای.
واحد بیمه گر باید اطلاعاتی را افشا کند که استفاده کنندگان صورت های مالی را قادر به ارزیابی ماهیت و گستره ریسک های مرتبط با قرارداد های بیمه ای کند.

در این راستا واحد بیمه گر باید موارد زیر را افشا کند:

الف. اهداف، سیاست ها و روند های مدیریت ریسک های ناشی از قراردادهای بیمه ای و روش های مربوط به مدیریت این نوع ریسک ها
ب. ارائه اطلاعات درباره ریسک بیمه ای شامل اطلاعاتی درباره:
1. ب. حساسیت ریسک بیمه ای
2. ب. تمرکز ریسک بیمه ای
3. ب. مقایسه ادعاهای (دعاوی) واقعی نسبت به ادعاهای پیش بینی شده
ج. افشای اطلاعات درباره ریسک اعتباری، ریسک نقدینگی و ریسک بازار
د. افشای اطلاعاتی درباره ریسک های بازار ناشی از اوراق مشتقه جاسازی شده در قراردادهای بیمه ای در صورتی که واحد بیمه گر اوراق مشتقه را به ارزش منصفانه شناسایی نکرده باشد.

با توجه به تغییرات گفته شده، فاز اول استانداردهای فوق سعی دارد تا استفاده کنندگان در صورت های مالی شرکت های بیمه ای به درک بهتری از ماهیت بیمه و تأثیر عناصر بیرونی بر دارایی ها و بدهی های بیمه ای این شرکت ها دست پیدا کنند.

فاز دوم پروژه بیمه در تلاش است تا این فاصله انتظار و فضای موجود را با تمرکز بر استفاده از ارزش های منصفانه برای بدهی ها از بین ببرد. طبق الزامات موجود در این استانداردها، شرکت های بیمه ای باید بدهی های بیمه ای خود را به ارزش وجوه دریافت شده در تاریخ روز و در شرایط تسویه تعهدات یا واگذاری آن شناسایی کنند. برای محاسبه این ارزش جاری خروجی، شرکت های بیمه ای نیازمند تهیه برآوردهای جاری از جریانات نقدی آتی مرتبط با قراردادهای بیمه ای و استفاده از نرخ تبدیل مناسب هستند. در فاز دوم پروژه بیمه استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی رویکرد غالب استفاده از ارزش های منصفانه متکی بر بازار است؛ بنابراین بر توجه دقیق به نیازهای موجود برای حرکت بهتر و مؤثرتر به سمت پذیرش و اجرای این استانداردها تأکید می شود.

نویسندگان: سیدمحمد باقرآبادی و علی صلاحی نژاد

جاباما

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
2 + 0 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1