حجت الاسلام مصباحی مقدم:

تکرار تجربه مکه و مدینه در مشهد اشتباه است

4 مرداد 1395 - 18:00 dsfr.ir/ds5mj

تکرار تجربه مکه و مدینه در مشهد اشتباه است
محمدحسین طاقی
ساخت و ساز در بافت تاریخی مشهد

مدرن سازی در کشورهای پیشرفته، پشتِ بافت های تاریخی صورت می گیرد، در حالی که در ایران بافت تاریخی را تخریب می کنند تا کاری مدرن انجام دهند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به حضورش در برخی کنفرانس های بین المللی برای مباحث علمی و همچنین بازدید از شهرها و کشورهای اروپایی و مغرب افزود: در آن جا مشهود بود که مسئولان در این شهرها اجازه نداده اند بافت قدیمی شهر از بین برود و اگر الگوی نو برای نوسازی دنبال کردند، خارج از آن بافت بود.

وی شهر لندن را نمونه ای از شهرهای مدرن امروزی دانست که در آن بافت قدیمی 3 تا 4 طبقه حفظ شده و سپس مدرن سازی پشت این بافت صورت گرفته است و افزود: این اتفاق را می توان در کشورهایی مانند لیورپول، منچستر و شهرهای متعدد انگلستان به چشم دید. در کشور مراکش، شهری به نام «فاس» است که در یک کوچه ی یک و نیم متری اش دانشگاهی وجود دارد که تنها اجازه ی تردد پیاده در آن امکان دارد، این امر نشان از نگاه عمیق و ویژه مسئولان به منظور حراست از آثار تاریخی دارد.

برخی ساکنان اطراف حرم امام رضا (ع)، با دور شدن از حرم سکته کردند

حجت الاسلام مصباحی مقدم گفت: قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در مشهد، طرح توسعه حرم شکل گرفت؛ در آن زمان استاندار وقت بر این باور بود که حرم مطهر در شرایط و محدوده ای قرار گرفته که امکان تنفس لازم برای زائران نیست، به همین دلیل روشی را در بافت پیرامونی حرم به کار برد که در نوع خود بدترین روش بود.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: با تحولاتی که از سال 1372 آغاز شد، این تحولات به نوعی زیر و رو کردن شرایط و اقتصاد اطراف حرم مطهر رضوی بود که نقایصی به همراه داشت، در حالی که باید حقوق زائران و مجاوران به دقت رعایت می شد، اما این اتفاق محقق نشد و مردم در یک فضای اجبار و اکراه قرار گرفتند که با نارضایتی خانه های خود را ترک کردند، قشری که 3 وعده نماز خود را در حرم اقامه می کردند و با علاقه خاصی به اطراف حرم جذب شده بودند، اما متاسفانه تملک اراضی بافت پیرامونی حرم به گونه ای بود که برخی سکته کردند.

وی که متولد 1330 در مشهد مقدس است، با بیان اینکه متاسفانه به برخی از محلات قدیمی مشهد مانند «نوغان» با سابقه بیش از هزار سال کم توجهی صورت شده است، بیان کرد: برای جلوگیری از تخریب ها باید طرح، نقشه بنیادی، جهت دار و هدف دار متناسب با اوضاع و احوال شکل گیرد، اما اتفاقی که در عرصه عمل رخ داد، بدون توجه به میراث فرهنگی بود.

اقتصاد زیارت در مشهد از چه زمانی آغاز شد؟

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: پدیده خرید سوغات، حمل و نقل زائران، ساخت مسکن برای زائر، بازار برای پاسخگویی به مایحتاج زوار و گردش مالی ناشی از زیارت همه این مسائل با نام «اقتصاد زیارت» تعریف می شود.

نویسنده کتاب «بررسی سیستم های اقتصادی» که در ششمین سلسله نشست های «گفتمان شهر» در پژوهشکده ثامن در مشهد مقدس سخن می گفت، اظهار کرد: واژه اقتصاد دارای کاربردهای مختلفی است. علم اقتصاد بر پایه تحلیل و تبیین پدیده های اقتصادی و به منظور دست یافتن به کم ترین هزینه با بالاترین درآمد است، هرچند این تعریف مطابق با استانداردهای علمی نیست.

وی ادامه داد: کاربرد دوم کاربردی است در میدان عملِ اقتصادی و تولیدی که در منطقه و مبادلاتی است که در بازار رخ می دهد، به همین دلیل اقتصادِ زیارت به معنای واقعیت میدانی است که متناسب با زیارت اتفاق می افتد و به عبارت دیگر پدیده ی خرید سوغات، حمل و نقل زائران، ساخت مسکن برای زائر، بازار برای پاسخگویی به مایحتاج زوار و گردش مالی ناشی از زیارت، این مسائل تحت اقتصاد زیارت تعریف می شود.

او با بیان این نکته که در مقابل اقتصاد زیارت، اقتصاد تجارت قرار دارد که هدف از آن سودآوری با نگاه حداکثر سود و منفعت است، افزود: بنابراین اصطلاح «اقتصاد زیارت» پارادوکسال نیست.

حفظ میراث فرهنگی مشهد منوط به تشکیل شورای راهبردی!

وی افزود: همچنان که موسسات مالی و اعتباری که به طور عمده در مشهد وجود دارد موید آن است که بازرسی درست و قانونمندی در مشهد شکل نگرفته و این اتفاقات بدون مطالعه صورت گرفته از این رو این مسائل باید مورد بازبینی و اصلاح قرار گیرد.

او معتقد است: باید یک شورای راهبردی با نگاه ملی و با استفاده از شخصیت هایی که معتقد به حفظ میراث گذشته در ابعاد جامعه شناسی، مردم شناسی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی هستند تشکیل شود تا آینده نگری هایی نسبت به شهر مشهد صورت گیرد.

حجت الاسلام مصباحی مقدم ادامه داد: اعضای این شورای راهبردی باید در سطح ملی باشند، همچنین می توان از شخصیت های ایرانی که خارج از کشور زندگی می کنند و به امام رضا (ع)، میراث فرهنگی، معماری ایرانی و اسلامی علاقمندند به عنوان عضو دائم شورا استفاده کرد.

شورای سیاستگذاری راهبردی نباید دستخوش تغییر شود

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: اعضای این شورا نخست باید مبانی شهر مشهد را مورد بازنگری قرار دهند، در غیر این صورت بافت های شهری بدون تناسب با وضعیت فرهنگی رشد پیدا می کنند. همچنین طرحی برای این شهر باید پیاده شود که نتیجه دهد. این به معنای آن نیست که به اقتصاد شهر توجه نشود یا اینکه منفعت طلبی مطلوب نیست، چون در نص صریح قرآن آمده است که توجه به منافع و یاد خدا باید در کنار هم باشند.

وی با بیان اینکه اگر شورای راهبردی شکل گیرد، می تواند راهکاری را برای آینده ترسیم کند، افزود: امروز سازمان میراث فرهنگی در سراسر دنیا با بلندمرتبه سازی هایی که معارض با میراث فرهنگی و تاریخی است مخالفت کند. در شرایط فعلی این بافت کنونی اطراف حرم مطهر رضوی باید متناسب با بعد زیارت و معنویت اصلاح شود.

مصباحی مقدم افزود: معتقدم باید یک سیاستگذاری بلندمدت درباره مشهد اتخاذ شود که با آمد و شد دولت ها، شورای شهر و شهرداری ها دستخوش تغییر نشود و آن شورا نسبت به بافت شهری تصمیم گیری کند.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام عنوان کرد: حضور مردم در بافت پیرامونی حرم می تواند تا حدودی مشکلات را رفع کند، در حال حاضر چگونگی تحقق آن نیازمند برنامه ریزی است. دولت در این امر می تواند تامین منابع کند و مجری باشد اما این امر به معنای این نیست که مدیریت بهره برداری در اختیار دولت باشد.

وی افزود: آن چیزی که بافت پیرامونی حرم را معنادار کرده، مردم ساکن این بافت است، بنابراین به منظور حفظ این بافت در گام نخست باید به تثبیت این وضعیت و در گام دوم به تغییر و سیاستگذاری در خصوص وضعیت فعلی پرداخت، هنوز حضور مردم در این بافت معنادار است اگر این حضور حفظ شود مشکلات در قالبی نو حل می شوند.

تکرار تجربه ی مکه و مدینه در مشهد اشتباه است

مصباحی مقدم عنوان کرد: نباید بگذاریم اتفاقی که در مکه و مدینه افتاده و بافت تاریخی این دو شهر به عنوان نماد صدر اسلام تحت شعاع بلند مرتبه سازی قرار گرفته بار دیگر چنین مساله ای در مشهد رخ دهد.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اضافه کرد: ما در خصوص بافت پیرامونی حرم اشتباه کردیم حال باید این اقدام اشتباه را متوقف کنیم اگر این بافت نقشه ای داشته باشد، باید اصلاح شود.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
6 + 10 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1