مدیر پایگاه میراث جهانی برج قابوس:

پلان مدیریتی برج قابوس مصوب شد

12 تیر 1395 - 17:00 dsfr.ir/825ws

پلان مدیریتی برج قابوس مصوب شد
احمد آق
برج قابوس بلندترین برج آجری جهان

چهار سال از ثبت جهانی برج قابوس می گذرد و مسئولان در حالی خبر از تهیه پلان مدیریتی بلندترین برج آجری دنیا می دهند که توجه به اهمیت این اثر فاخر در دنیا و ایران مغفول مانده است.

برج قابوس، بلندترین برج آجری جهان که در سال 1310 به ثبت ملی رسیده بود در تیرماه سال 1391 و در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی هم به ثبت رسید.

این اثر تاریخی فاخر که یکی از بی نظیرترین یادمان های برجسته معماری ایران در دوره اسلامی است در شمال شهر گنبدکاووس و در سه کیلومتری بازمانده شهر قدیم جرجان مرکز حکومت آل زیار قرار دارد.

حالا سه سال از قرار گرفتن برج قابوس در فهرست میراث جهانی یونسکو می گذرد و انتظار می رفت توجه و حمایت های جهانی به سوی این اثر ثبت شده معطوف شود.

در سالروز این ثبت جهانی با حمید عمرانی رکاوندی، مدیر پایگاه میراث جهانی برج قابوس به گفتگو نشستیم. وی از انجام تعهدات به یونسکو و تدوین و تصویب طرح پلان مدیریتی این اثر ثبتی خبر داد و از تخصیص بسیار اندک اعتبارات به این برج گلایه منداست اما درعین حال امیدوار است امسال و سال آینده طرح پلان مدیریتی و حفاظتی برج اجرایی شده و شاهد افزایش گردشگران خارجی برای بازدید از این برج در استان گلستان باشیم.

  • از سال 1391 تاکنون که برج قابوس در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید، شاهد تغییر و تحولات در مدریت و حفاظت این اثر نبوده ایم، شما با این نظر موافقید؟

ثبت جهانی یک اثر به خودی خود امتیازی برای برج قابوس و هیچ اثر تاریخی دیگری نیست بلکه با ثبت آثار تاریخی ظرفیت یونسکو افزایش می یابد. درواقع ما با ظرفیت این اثر به عنوان یک اثر شاخص آشنا هستیم و ثبت جهانی اتفاق خاصی را رقم نمی زند بلکه به روند معرفی این اثر کمک می کند. به محض ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو اطلاعات این اثر به 10 تا 15 زبان زنده دنیا ترجمه شده و به تمام کشورها معرفی می شود و قرار گرفتن برج قابوس در سایت میراث جهانی می تواند استان گلستان و شهر گنبدکاووس را به مقصد گردشگران خارجی تبدیل کند.

  • پس شما معتقدید ثبت برج قابوس توجه و حمایت های جهانی را به سوی این اثر معطوف نکرده و فقط به افزایش توریسم خارجی کمک می کند؟

یونسکو تنها در صورت درخواست دولت به یک اثر ثبتی اعتبار تخصیص می دهد و درواقع خود دولت ایران به فراخور بودجه هرسال به آثار ثبتی کشور اعتبار تخصیص می دهد؛ اما قطعاً ثبت برج قابوس در هدفمند کردن جذب توریسم بسیار تأثیرگذار است همان گونه که تعداد بازدیدکنندگان خارجی برج قابوس در سال های گذشته روند رو به رشد داشته است و تنها در سال گذشته به دلیل مباحث سیاسی در منطقه و برجام از تعداد گردشگران خارجی این اثر کاسته شده است.

  • شما از روند افزایش تعداد بازدیدکنندگان خارجی برج قابوس خبر می دهید، آیا رقم چشمگیری بوده یا خیر؟

بله. تعداد بازدیدکنندگان خارجی برج قابوس از 347 نفر در سال 1391 به 771 نفر در سال 1393 رسید. درواقع تعداد بازدیدکنندگان در طی این مدت بیش از دو برابر شده است؛ اما سال گذشته این تعداد به 581 نفر رسید اما در سه ماهه نخست امسال بازهم روند صعودی را شاهد بوده ایم و در این مدت 240 گردشگر خارجی از برج قابوس دیدن کرده اند که اگر این روند رو به رشد ادامه یابد تعداد بازدیدکنندگان ما قابل توجه خواهد بود.

  • قطعا ثبت جهانی یک اثر تعهداتی را برای ما ایجاد کرده است، آیا تاکنون در تحقق تعهداتمان موفق بوده ایم؟

ما در حوزه تدوین و ارائه طرح پلان مدیریتی و طرح ساماندهی اطراف برج قابوس به یونسکو متعهد شده بودیم و باید در این خصوص به آن ها پاسخگو می بودیم. هرچند کمی طولانی شد اما سال گذشته با انتخاب مشاور هم طرح جامع پلان مدیریتی و هم طرح ساماندهی اطراف برج تدوین شد و خوشحالیم که توانسته ایم چشم انداز 10 ساله آینده برج قابوس را تدوین کنیم. درواقع با تدوین این دو طرح ما به کلیه تعهداتمان به یونسکو عمل کرده ایم.

  • قطعا این طرح ها نیازمند تصویب در شورای راهبری پایگاه جهانی است؟

بله تلاش کردیم تدوین سند راهبردی مدیریت برج قابوس و هم طرح ساماندهی محوطه برج با نظر مساعد شورای راهبردی تدوین شود و در این مدت 5 جلسه در شورای راهبردی برگزار و هر دو طرح به تصویب رسیده است.

  • کمی راجع به جزییات طرح پلان مدیریتی برج قابوس توضیح دهید؟

اجرای این طرح یکی از تأکیدات کنوانسیون میراث جهانی است و همه پایگاه های میراث جهانی بر اساس این طرح گام بر خواهند داشت و برج قابوس نخستین اثر کشور است که توانسته این طرح را به تصویب برساند. درواقع طرح پلان مدیریتی برج قابوس یک مدیریت سند راهبردی است که در این طرح، اهداف جهت دهی و متمرکز می شود.

در این طرح بخشی از فعالیت ها مانند نگهداری، مرمت، آموزش و سرویس دهی به گردشگران دیده شده است.

  • طرح ساماندهی اطراف برج چطور؟

حفاظت و نگهداری و ساماندهی اطراف برج قابوس به عنوان بلندترین برج آجری جهان زمانی تحقق می پذیرد که به اقتصاد گردشگری و مدیریت و بهره برداری از برج توجه شود و طرح ها و منابعی برای آن اجرا شود تا برج پذیرای مسافران و گردشگران بیشتری باشد. این پروژه باهدف شناخت، معرفی و حفاظت و نگهداری و حیات مجموعه تاریخی گنبدکاووس اجرایی می شود.

مجتمع فرهنگی، توسعه باغ و فضای سبز اطراف برج، نورپردازی برج، خیابان اطراف و معابر پیرامون، آزادسازی حریم برج با همکاری شورا و شهرداری و ... ازجمله مباحثی است که در این طرح دیده شده است.

  • به نظر می رسد در این دو طرح تمام مباحث مدیریتی دیده شده اما همچنان برج قابوس در حفاظت، مرمت و احیاء نیازمند برنامه ریزی است؟

نه این گونه نیست؛ در طرح جامع پلان مدیریتی و ساماندهی اطراف برج با توجه به مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیرساختی و ... با نگاه ویژه به نیازهای بازدیدکنندگان و شهروندان وظیفه مندی دستگاه های مختلف، انجمن ها، مردم و ... دیده شده و حتی برای تابلوی ورودی شهر نیز برنامه مشخص است. درواقع مشاور تمام نیازمندی ها در معرفی، مرمت، آموزش، گردشگری و ... را موردتوجه قرار داده است.

  • قطعا در این دو طرح محوریت فعالیت ها همچنان با پایگاه برج جهانی قابوس است؟

پایگاه بیشتر نقش مدیریتی ایفا خواهد کرد؛ این دو طرح بومی و محلی است و طرح غیرواقعی نیست و بسیار امیدواریم بتواند در چند سال آینده به پویایی برج و توسعه اقتصاد گردشگری استان کمک کند.

  • بسیاری معتقدند در سال های گذشته فعالیت خاص و چشمگیری در حوزه مرمت، معرفی و ساماندهی اطراف برج صورت نگرفته است؟

بله مردم انتظار دارند و توقع آن ها نیز درست بوده اما آنچه ما نیز خواستیم محقق نشده. ما هرساله طرح ها و برنامه های زیادی داشته ایم اما به دلیل تخصیص نیافتن اعتبارات از برنامه عقب افتاده ایم. تخصیص ها بسیار اندک بوده و در چنین شرایطی نمی توانستیم آنچه را می خواهیم انجام دهیم. در دو سال گذشته که من مدیریت پایگاه جهانی را به عهده دارم هرسال برای انجام برنامه ها و طرح های خودبین 4 تا 5 میلیارد تومان اعتبار نیاز داشتیم اما در دو سال گذشته هرسال فقط 500 میلیون تومان به ما اختصاص یافت.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
15 + 5 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1