گفت و گو با مدیر اجرایی شورای گردشگری مالزی

ارزش 142 میلیارد دلاری گردشگری حلال در دنیا

12 خرداد 1395 - 09:40 dsfr.ir/en1ke

ارزش 142 میلیارد دلاری گردشگری حلال در دنیا
thehotelfactory.com
سفر 108 میلیون مسلمان به مقاصد اسلامی

مالزی در شاخص جهانی اقتصاد اسلامی با 116 امتیاز، رتبه اول را کسب کرده است و بعد از آن امارات متحده عربی با 63 امتیاز رتبه دوم را دارد.

براساس گزارشی با عنوان «وضعیت اقتصاد اسلامی جهان» که به تازگی منتشر شده است، هزینه جهانی سفرهای اسلامی در سال 2014 معادل 142 میلیارد دلار (بدون در نظر گرفتن درآمد حاصل از سفر زائران حج تمتع و عمره) و مجموع هزینه جهانی سفرهای اسلامی 1304 میلیارد دلار اعلام شده که این مقدار 11 درصد از مخارج جهانی را شامل می شود.

براساس تعاریف بین المللی، گردشگری حلال در واقع همان گردشگری اسلامی است که خدمات و محصولاتی مانند هتل، رستوران، بازار و مکان های تفریحی در سفرها، مطابق با احکام شریعت ارائه می شوند. گردشگری حلال در واقع مفهوم جدیدی را در توریسم، به عنوان مقصد ها و سرویس های گردشگری برای مسلمانانی که تابع شریعت هستند، تعریف کرده است.

همچنین در این گزارش، هزینه کشورهای اسلامی مبدأ در سال 2014 در زمینه گردشگری اسلامی به کشورهای دیگر بررسی شده است. بر این اساس، عربستان سعودی با 17.8 میلیارد دلار بیشترین هزینه را کرده است؛ سپس کشورهای امارات متحده عربی با 12.6 میلیارد دلار، کویت با 9.7 میلیارد دلار، قطر با 9.5 میلیارد دلار، اندونزی با 7.6 میلیارد دلار و ایران با 7.5 میلیارد دلار قرار دارند. بیشترین هزینه ها در کشورهای شورای همکاری کشورهای عرب خلیج فارس (MENA-GCC) که شامل عربستان، بحرین، امارات، قطر، عمان و کویت هستند، پرداخت شده است که حدود 52 میلیارد دلار برآورد می شود.هزینه پرداخت شده توسط مسلمانان در کشورهای دیگر خاورمیانه و شمال آفریقا 21 میلیارد دلار، در شرق آسیا 19 میلیارد دلار، کشورهای اروپای غربی 16 میلیارد دلار و در آسیای مرکزی 10 میلیارد دلار است.

همچنین در بررسی جداگانه ای 6 شاخص اقتصاد اسلامی در جوامع اسلامی 73 کشور مسلمان و غیرمسلمان جهان مورد بررسی قرار گرفته است. این 6 شاخص شامل غذای حلال، بخش مالی اسلامی، سفرحلال، مد اسلامی، تفریح و رسانه حلال و دارو و لوازم آرایشی و بهداشتی حلال هستند. این شاخص ها در 4 بخش، عرضه و تقاضا با توجه به مساحت کشور، حکومت، آگاهی و ملاحظات اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته اند. در شاخص غذای حلال مالزی، پاکستان، امارات و استرالیا رتبه های اول تا چهارم را به خود اختصاص داده اند. در شاخص مالی اسلامی نیز مالزی، بحرین، امارات و عربستان در جایگاه اول تا چهارم قرار گرفته اند.

در همین حال در شاخص سفرهای حلال نیز مالزی رتبه اول، امارات رتبه دوم، سنگاپور سوم و تایلند رتبه چهارم را به خود اختصاص داده اند. در این بین ترکیه در بخش سفرهای اسلامی رتبه 7 را از آن خود کرده و نسبت به سال 2013 سه پله سقوط داشته است. ایران نیز رتبه یازدهم را در سفرهای اسلامی دارد. در شاخص مد اسلامی هم چین در رتبه اول و بعد از آن به ترتیب امارات، ایتالیا، بورکینافاسو، سریلانکا، سنگاپور و ترکیه قرار دارند. از سوی دیگر سنگاپور در شاخص تفریح و رسانه حلال رتبه اول را دارد و بعد از آن امارات، لبنان، انگلیس، فرانسه، آلمان، بحرین، آمریکا، استرالیا و کانادا قرار دارند. وجود تنها سه کشور مسلمان در این شاخص نشان دهنده توجه دنیا به سمت گردشگری اسلامی است. در شاخص دارو و لوازم آرایشی و بهداشتی سنگاپور در رتبه اول و بعد از آن مصر، مالزی و پاکستان قرار دارند.

با توجه به مطالب فوق، مالزی در شاخص جهانی اقتصاد اسلامی با 116 امتیاز، رتبه اول را کسب کرده است و بعد از آن امارات متحده عربی با 63 امتیاز رتبه دوم را دارد. بحرین، عربستان و پاکستان به ترتیب رتبه های سه و چهار و پنج را کسب کرده اند. پاکستان نسبت به سال 2013، به دلیل ابتکارات قوی دولت و همچنین بالا رفتن آگاهی در شاخص های مورد بررسی، 10 پله صعود داشته است.ایران که در سال 2013 به دلیل به دست نیاوردن امتیاز کافی در بین 15 کشور برتر اقتصاد اسلامی نبود، در سال 2014 جایگزین کشور ترکیه شد و رتبه 14 را به دست آورد و ترکیه از میان این 15 کشور حذف شد.

سفر 108 میلیون مسلمان به مقاصد اسلامی

در همین حال اما گزارش «مسترکارت حلال 2015» که شاخص جهانی سفرهای اسلامی را بررسی می کند، با اندکی اختلاف با گزارش «وضعیت اقتصاد اسلامی جهان» اعلام کرده که در سال 2014 حدود 108 میلیون گردشگر مسلمان با هزینه 145 میلیارد دلار سفر کرده اند. پیش بینی می شود تا سال 2020، تعداد گردشگران اسلامی به 150میلیون نفر با هزینه 200 میلیارد دلار افزایش پیدا کند.

رونق گردشگری اسلامی، باعث دوبرابر شدن رشد صنعت گردشگری در دنیا شده است. صنعت گردشگری حلال هر ساله 6 درصد رشد می کند و پیش بینی می شود تا سال 2020 بتواند به رشد سالانه 11 درصد برسد و به عنوان پرسرعت ترین بخش در گسترش گردشگری در دنیا شناخته شود. جمعیت 1.6 میلیارد نفری مسلمانان در بیش از 100 کشور جهان و سرعت رشد جا به جایی گردشگران مسلمان نشان می دهد گردشگری حلال و اسلامی دارای پتانسیل بالایی برای رشد است. مسلمانان گردشگر به دنبال مقصدهایی هستند که خدمات حلال و مطابق با شریعت به آنها ارائه دهند. کمبود امکانات اسلامی، باعث محدود شدن مسلمانان در انتخاب مقصد سفرهایشان شده است.

پیشنهادهایی برای توسعه گردشگری حلال ایران

مدیر اجرایی شورای گردشگری مالزی (MTC) و مشاور انجمن گردشگری اسلامی مالزی (MITRA) که چندی پیش در سفر کوتاهی به ایران از تهران و اصفهان بازدید کرد، در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» با اشاره به ظرفیت های گردشگری ایران به عنوان یک کشور مسلمان دارای پیشینه تاریخی گفت: «ایران محصولات حلال و مطابق شریعت زیادی برای ارائه به جوامع مسلمان، مخصوصا مالزی دارد. همچنین ایران دارای 19 مکان ثبت شده در میراث جهانی یونسکو است؛ آثاری مربوط به قبل و بعد از اسلام که در کنار هم می توانند برای گردشگران مسلمان بسیار مورد توجه باشند زیرا کشورهای دیگرمسلمان مانند مالزی و امارات متحده عربی از چنین آثاری محروم هستند.» به اعتقاد زل کفلی داوود، ایران می تواند با رونق دادن گردشگری اسلامی از منافع زیادی بهره مند شود.

او در ادامه گفت: «گردشگر مسلمان نیز مانند هر گردشگری به دنبال بازدید از مکان های خاص و جدید است. اگر در کنار بازدید از یک کشور، نیازهایش با توجه به اعتقاداتش برطرف شود مسلما از اقامت در آن کشور لذت بیشتری خواهد برد و اقامت طولانی تری خواهد داشت.» این مقام مالزیایی با یادآوری اینکه به تازگی تعداد زیادی از هتل های جهان، برنامه هایی را بر پایه جذب گردشگر اسلامی اعلام کرده اند، خاطرنشان کرد: «هتل ها، رستوران ها و آژانس های مسافرتی منطبق با اصول شریعت و دارای گواهی شریعت نیز در کشورهای غیراسلامی راه اندازی شده اند تا بتوانند گردشگران مسلمان بیشتری را جذب کنند و از این بازار نوظهور بهره ببرند. برای مثال فرودگاه های ژاپن، با اضافه کردن نمازخانه و رستوران های ارائه دهنده غذای حلال و همچنین تهیه کتابچه «اطلاعات همراه» شامل فهرستی از رستوران های حلال و نماز خانه ها برای گردشگران مسلمان، سعی در جذب مسلمانان داشته اند. آنها همچنین با برگزاری سمینارهایی، به صنعتگران حوزه گردشگری در جهت تامین نیازهای گردشگران مسلمان آموزش می دهند.»

زل کفلی در پاسخ به سوالی در مورد چگونگی جذب گردشگر حلال تصریح کرد: «درست است که وجود آثار با ارزش و محصولات اسلامی می تواند باعث جذب گردشگران شود اما وجود سرویس هایی مطابق با روحیات مسلمانان و مهمان نوازی نیز باید برای جذب چندباره گردشگر به یک کشور وجود داشته باشد.» او افزود: «در واقع باید گردشگر را حفظ کرد؛ اتفاقی که در مالزی افتاده است. اما متاسفانه در ایران مردم بسیار جدی هستند و به ندرت لبخند می زنند و این موضوع باعث ایجاد اضطراب در افرادی می شود که برای اولین بار وارد ایران می شوند.» به نظر مدیر اجرایی شورای گردشگری مالزی، مردم می توانند تنها با لبخند زدن تاثیر زیادی بر ذهن گردشگران خارجی بگذارند و حتی اگر زبان انگلیسی نمی دانند احترام و دوستی متقابل را به گردشگران نشان دهند.

زل کفلی همچنین در مورد چگونگی موفقیت مالزی در رسیدن به رتبه اول در توسعه گردشگری اسلامی و داشتن بالاترین شاخص جهانی اقتصاد اسلامی در بین 15 کشور برتر اسلامی در دنیا گفت: «در مقایسه با ایران، مالزی میراث تاریخی و فرهنگی بسیار کمتری دارد؛ اما بیشتر انرژی خود را صرف ایجاد محیط هایی مناسب و راحت برای مسلمانان و سرویس هایی استاندارد و متناسب با روحیات مسلمانان کرده است. در نتیجه گردشگران مسلمان می توانند در طول اقامتشان در مالزی با خاطری آسوده در سفرهایشان اعتقاداتشان را به راحتی حفظ و به فرامین دینشان عمل کنند.»

به گفته وی، ایجاد فضاهایی خلاقانه برای گردشگران و مسلمانان از دیگر اقداماتی است که در مالزی انجام شده است. در واقع قوت مالزی در «مسلمان دوستی» است که این ظرفیت در کشور مسلمانی مانند ایران نیز به طور حتم وجود دارد.

در بازدیدی که مشاور انجمن گردشگری اسلامی مالزی از شهر اصفهان داشت نیز به «مسلمان دوستی» اشاره کرد و افزود: «بناهای تاریخی در ایران با توجه به ارزششان معرفی نمی شوند. برای مثال مسجد های تاریخی اصفهان، تنها مانند یک بنای تاریخی نشان داده می شوند و آداب ورود به مسجد به عنوان خانه خدا در آنها رعایت نمی شود.» او معتقد است بعد از برداشته شدن تحریم ها، ایران در شرایط ویژه ای برای جذب گردشگران مسلمان در بین کشور های «آسه آن» قرار گرفته است. در کشورهای آسه آن (اندونزی، مالزی، فیلیپین، سنگاپور، تایلند، برونئی، ویتنام، لائوس، میانمار و کامبوج) حدود 300 میلیون مسلمان زندگی می کنند و ایران می تواند شریک خوبی برای مالزی در بازار گردشگری باشد.

زل کفلی در این باره تصریح می کند: «صنعت گردشگری یکی از ابزارهای مهم برای توسعه شبکه های اسلامی و پرورش رابطه برادری بین جوامع مسلمان جهان است. ایران می تواند نقش بسزایی در این صنعت ایفا کند. زمانی که مسلمانان بتوانند یکدیگر را ملاقات کنند، با یکدیگر غذا بخورند و از حال یکدیگر باخبر شوند، تاثیر نگرش های منفی کاهش و امکان همکاری بیشتر بین مسلمانان برای رسیدن به اهداف مشترکشان افزایش پیدا خواهد کرد؛ همان طور که دین اسلام نیز مسلمانان را تشویق به همکاری و تعاون در کارهای نیک می کند.»او در آخر با تاکید بر اینکه ما همه مسلمان هستیم و باید رابطه برادری را در بین جوامع مسلمان تقویت کنیم، تاکید کرد: «گردشگری همان وسیله ای است که پتانسیل کافی برای رسیدن به این هدف را دارد.»

« دنیای سفر » این نوشته را از « دنیای اقتصاد » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
5 + 6 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1