سهم 7.2 تریلیون دلاری توریسم در اقتصاد 2015

23 فروردین 1395 - 12:40 dsfr.ir/463nj

سهم 7.2 تریلیون دلاری توریسم در اقتصاد 2015
مهدی عمیدی
کوهنوردان و گردشگران در منطقه موستاق آتا در چین

تا پایان سال جاری میلادی سرمایه گذاری گردشگری تا 4.7 درصد رشد خواهد کرد.

سهم مستقیم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی و مشاغل جهان در سال 2015 به ترتیب 2.2 تریلیون دلار و 108 میلیون شغل بوده است. براساس گزارش سالانه شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) درباره تاثیرات اقتصادی صنعت توریسم، با درنظر گرفتن اثرات گسترده تر این صنعت ازجمله نقش غیرمستقیم آن، سهم کل (مستقیم و غیر مستقیم) صنعت سفر در اقتصاد جهانی طی سال 2015، 7.2 تریلیون دلار بوده که معادل 9.8 درصد از کل تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل می دهد.

طبق این گزارش، در سال گذشته میلادی 2.5 میلیون شغل جدید به طور مستقیم و 7.2 میلیون شغل در کل در این بخش ایجاد شده که تعداد کل مشاغل مستقیم در این بخش را به 108 میلیون رسانده است.

از سوی دیگر در مورد مشاغل، صنعت گردشگری طی سال 2015 از 284 میلیون شغل حمایت کرده. به عبارت دیگر از هر 11 شغل جهان، یک شغل مربوط به بخش سفر و گردشگری بوده است.

بر همین اساس، سهم کل این صنعت در رشد مشاغل تا 2.6 درصد و سهم کل در رشد تولید ناخالص داخلی تا 3.1 درصد بوده است؛ ارقامی که برای پنجمین سال متوالی رشد سریع تر از رشد اقتصادی جهان را که 2.3 درصد است، نشان می دهد.

بنابراین در مجموع، گردشگری طی سال 2015 به لحاظ سهم در رشد تولید ناخالص داخلی بهتر از بسیاری از دیگر بخش های عمده اقتصادی، ازجمله بخش تولیدی و خرده فروشی عمل کرده و از نظر رشد مشاغل نیز عملکرد مناسب تری نسبت به دیگر بخش های اقتصادی از جمله بخش خدمات مالی، آموزش و خدمات بهداشت و درمان داشته است. چه اینکه طی بررسی های WTTC در سطح کشوری، سهم مستقیم گردشگری در رشد تولید ناخالص داخلی بیش تر از رشد کلی تولید ناخالص داخلی در 127 کشور از 184 کشور مورد بررسی بوده است.

ایسلند، ژاپن، مکزیک، نیوزیلند، قطر، عربستان سعودی، تایلند و اوگاندا ازجمله این کشورها هستند. تقاضای مستمر برای سفر به همراه توانایی این بخش در پیشی گرفتن مداوم از اقتصاد جهانی و انعطاف پذیری در برابر شوک ها، نشان دهنده اهمیت و ارزش این بخش به عنوان یک بخش اصلی در توسعه اقتصادی و اشتغال زایی در سراسر جهان است.

رشد کمتر از پیش بینی اما همچنان پیشتاز

گرچه در سال 2015 بخش گردشگردی نسبت به اقتصاد جهانی عملکرد بهتری داشت، اما رشد سهم مستقیم این صنعت در تولید ناخالص داخلی نسبت به 4 سال گذشته ضعیف تر و تنها 3.7 درصد بود. این مساله تاحدی به دلیل رشد اقتصادی کمتر از انتظار جهان در سال 2015 است. همان طور که گفته شد، رشد اقتصادی جهان در سال 2015، 2.3 درصد بود. علاوه بر این، برخی از رویدادهای پیش بینی نشده غیراقتصادی، تاثیر منفی بر عملکرد بخش سفر و گردشگری داشته است.

به طور خاص، سال 2015 شاهد موجی از حملات تروریستی عمده در کشورهایی همچون مصر، فرانسه، اندونزی، کنیا، نیجریه، تایلند و تونس بودیم که در مجموع تاثیرات منفی جهانی در زمینه سفر، به ویژه به این مقاصد به همراه داشت. علاوه براین، ممنوعیت پرواز از روسیه به مصر و ترکیه که در اواخر سال گذشته میلادی روی داد و شیوع بیماری مرس در کره جنوبی بر گردشگری این مقاصد در سال 2015 اثر منفی گذاشت. همچنین ماکائو که از نظر هزینه های گردشگری ورودی بین المللی چهارمین کشور بزرگ در سال 2014 بود، در سال 2015 سال بسیار ضعیفی را تجربه کرد.

اقدامات ضد فساد و ضد پولشویی در چین و برخی عوامل دیگر موجب کاهش یک سومی هزینه های گردشگری ورودی بین المللی ماکائو شد. کشورهای هنگ کنگ، مالزی و سنگاپور نیز به لحاظ هزینه های گردشگری ورودی بین المللی دچار کاهش شدند و این مساله به کندی رشد هزینه های سفر و گردشگری بین المللی در سال 2015 کمک کرد. در همین حال، طی سال گذشته میلادی روندی که در اکثر سال های دهه گذشته دیده شده بود، معکوس و رشد هزینه سفرهای داخلی با نسبت 2.9 درصد، از رشد هزینه سفرهای بین المللی که 2.4 درصد اعلام شد، فراتر رفت.

شاخص های تاییدکننده عملکرد مثبت توریسم

با وجود رشد کمتر از انتظارسهم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی در سال گذشته میلادی، معیارهای مختلف دیگر نشان دهنده عملکرد مناسب این بخش است. براساس گزارش WTTC، عملکرد هتل ها مناسب بود که این عملکرد مثبت را نرخ اقامت، میانگین نرخ روزانه و درآمد در ازای هر اتاق موجود نشان می دهد و سالی خوب برای همه مناطق جهان به جز آسیا-پاسیفیک و خاورمیانه را تایید می کند.

از سوی دیگر، ترافیک جهانی مسافران هوایی در سال 2015 تا 6.5 درصد رشد کرد که سریع ترین آهنگ از احیای اقتصادی پس از بحران مالی در سال 2010 و بسیار بالاتر از میانگین رشد سالانه 5.5 درصدی در 10 سال گذشته به حساب می آید. علت این رشد چشمگیر، کاهش هزینه بلیت هواپیما به دلیل افت قیمت نفت است. به علاوه، ورودهای بین المللی جهانی در سال 2015 تا 4.4 درصد رشد کرد که بیشتر از رشد 4.2 درصدی در سال 2014 بود.

اما فشار نزولی بر میانگین هزینه، موجب شد رشد صرف هزینه توسط گردشگران بین المللی از 4 درصد در سال 2014 به 2.4 درصد در سال 2015 کاهش یابد. با این همه، تمام مناطق جهان طی سال گذشته میلادی، شاهد رشد کل تولید ناخالص داخلی گردشگری بودند؛ به طوری که جنوب شرق آسیا با رشد 7.9 درصدی بیش ترین رشد را تجربه کرد و بعد از آن جنوب آسیا با رشد 7.4 درصدی قرار گرفت. خاورمیانه با رشد 5.9 درصدی رو به رو شد، حوزه کارائیب رشد 5.1 درصدی را ثبت و آفریقای سیاه 3.3 درصد رشد کرد. آمریکای شمالی نیز با رشد 3.1 درصدی رو به رو شد و اروپا رشد 2.5 درصدی را تجربه کرد. همچنین شمال شرق آسیا 1.2 درصد، آمریکای لاتین 1.5 درصد و شمال آفریقا 1.4 درصد رشد کل تولید ناخالص داخلی گردشگری را شاهد بودند.

طبق این گزارش، طی دهه گذشته آسیا به طور سنتی منطقه ای بوده که سریع ترین رشد را به لحاظ سهم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی داشته است. اما در سال 2015 رشد این منطقه به طور چشمگیری کاهش یافت و از 6.7 درصد در سال 2014 به 3.7 درصد در سال گذشته میلادی رسید. این مساله به دلیل ضعف در شمال شرق آسیا به ویژه ماکائو و همچنین هنگ کنگ، تایوان و کره جنوبی بوده است.

ضعف در شمال شرق آسیا در شرایطی روی داد که این منطقه رشد قابل توجهی در هزینه گردشگری خروجی از چین در سال 2015 ثبت کرد؛ به طوری که هزینه گردشگری خروجی چین در سال منتهی به سپتامبر 2015، 67 درصد به نرخ دلار آمریکا رشد داشت. اما در عین حال در شمال شرق آسیا، ژاپن یک استثنا محسوب می شود. این کشور از رشد گردشگری خروجی چین منتفع شد. ورودی های بین المللی ژاپن در سال 2015 تا 47 درصد رشد کرد و درآمدهای بین المللی آن 36 درصد افزایش یافت.

طبق تجارب به دست آمده، گردشگران چین ترجیح می دهند به خارج از این منطقه و به ویژه به مکان هایی که ویزای ورود به آسانی به آن ها داده می شود، سفر کنند. اروپا به طور چشمگیری از ورود گردشگران چینی منتفع شده و مقاصد اصلی این گردشگران، بریتانیا و آلمان بوده اند. همچنین مقاصد جدیدی مانند ایسلند نیز از ورود گردشگران چینی بهره مند شدند. اقیانوسیه، استرالیا و نیوزیلند هم شاهد رشد چشمگیر ورود گردشگران چینی بودند.

تاثیر مثبت میان مدت افت قیمت بر توریسم

براساس گزارش مذکور، چشم انداز جهانی گردشگری در سال 2016 نسبت به پیش بینی هایی که در سال 2015 شده بود، ضعیف تر به نظر می رسد. اکنون پیش بینی می شود سهم مستقیم سفر در تولید ناخالص داخلی تا 3.3 درصد رشد خواهد کرد. این پیش بینی هم راستا با تجدیدنظر در رشد اقتصادی جهان است که پیش تر پیش بینی می شد در سال 2016 با رشد 3.1 درصدی رو به رو شود، اما اکنون پیش بینی می شود تنها 2.8 درصد رشد خواهد داشت. به رغم این کاهش پیش بینی، رشد بخش سفر و گردشگری برای ششمین سال متوالی بیشتر از رشد اقتصادی جهان خواهد بود. رشد 3.3 درصدی بخش گردشگری در سال 2016 به لطف بهبود بودجه خانوارها درپی کاهش قیمت نفت رخ خواهد داد.

با توجه به اینکه پیش بینی می شود قیمت نفت در سال 2016 نیز پایین خواهد ماند، کاهش قیمت نرخ کرایه هوایی به رشد بین المللی سفر کمک خواهد کرد. گرچه کاهش قیمت نفت در سطح جهانی برای بخش سفر و گردشگری مثبت است، اما در برخی از کشورهای صادرکننده نفت، سرمایه گذاری کسب و کارها، هزینه دولت و مشاغل بخش های استخراج نفت، کاهش یافته است. این مساله موجب بی ثباتی بازارها و عملکرد ضعیف اقتصادی این کشورها شده و به بخش سفر و گردشگری نیز سرایت خواهد کرد. این مساله این تضاد و پرسش را به وجود آورده که آیا کاهش قیمت نفت به نفع اقتصاد جهانی است یا به ضرر آن؟ با این وجود، در میان مدت، کاهش قیمت نفت تاثیر مثبت آشکاری بر اقتصاد جهانی و در نتیجه بخش گردشگری خواهد داشت، زیرا کسب و کارها و مصرف کنندگان خود را با قیمت پایین نفت وفق خواهند داد.

در گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری پیش بینی می شود تمام مولفه های عمده سفر و گردشگری در سال 2016 نسبت به سال 2015 رشد سریع تری را ثبت کنند. سرمایه گذاری در این بخش تا 7/ 4 درصد رشد خواهد کرد و هزینه سفر و گردشگری داخلی و بین المللی به ترتیب تا 3.3 و 3.0 درصد رشد خواهند کرد. به این ترتیب در سال 2016 رشد هزینه سفر و گردشگری داخلی دوباره از هزینه سفر و گردشگری بین المللی پیشی می گیرد، اما از سال 2018 این روند معکوس می شود.

افزایش ارزش دلار نسبت به دیگر ارزها، در سال 2016 نیز بر روند سفر تاثیرگذار خواهد بود. آمریکا و دیگر مقاصد گردشگری که واحد پول آن ها به دلار وابسته است، مانند هنگ کنگ، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی همچنان جزو مقاصد گردشگری گران خواهند بود، اما قدرت خرید بین المللی شهروندان این کشورها افزایش می یابد. مقاصد اصلی گردشگری از جمله دیگر نقاط قاره آمریکا و اروپا، از گردشگران آمریکایی به شدت منتفع خواهند شد، زیرا این گردشگران به دنبال مقاصد گردشگری مقرون به صرفه تر هستند.

از سوی دیگر، پیش بینی می شود همه مناطق با رشد مستقیم سهم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی رو به رو خواهند شد. البته استثنای این مساله آمریکای لاتین است که رشد منفی 0.5 درصد را تجربه خواهد کرد؛ زیرا برزیل که بزرگ ترین اقتصاد آمریکای لاتین به شمار می رود و نیمی از سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی این منطقه را تشکیل می دهد، در سال 2016 همچنان با رکود اقتصادی دست به گریبان خواهد بود. این مساله بر چشم انداز کل منطقه تاثیر منفی خواهد گذاشت. با این وجود مقاصدی مانند شیلی و کلمبیا در سال 2016 رشد خوبی را تجربه خواهند کرد.

چشم انداز بلندمدت تا سال 2026

طبق گزارش WTTC، پیش بینی می شود طی 10 سال آینده سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی به طور متوسط، سالانه تا 4 درصد رشد کند. در این دوره، رشد این بخش همچنان سریع تر از رشد اقتصادی جهان خواهد بود. شکاف بین رشد اقتصادی جهان و رشد سفر و گردشگری نسبت به چند سال گذشته بیشتر می شود و به 1.4 درصد می رسد، زیرا مولفه های سهم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی نسبت به مولفه های اقتصاد کلان و دیگر بخش ها سریع تر رشد خواهد کرد.

همچنین تا سال 2026، سفر و گردشگری 370 میلیون شغل را در کل جهان تحت پوشش قرار خواهد داد که معادل یک شغل از هر 9 شغل در سراسر جهان است. جنوب آسیا سریع ترین رشد را در میان مناطق مختلف جهان خواهد داشت و تا سال 2026 سهم کل سفر و گردشگری این منطقه از تولید ناخالص داخلی به 7.1 درصد خواهد رسید. رشد سفر و گردشگری هند 7.5 درصد خواهد بود که از رشد 7 درصدی چین بیشتر است.

به علاوه، سهم گردشگری از تولید ناخالص داخلی در جنوب شرق آسیا به 5.8 درصد، در شمال شرق آسیا به 5.6 درصد، در آفریقای سیاه به 5.2 درصد، در خاورمیانه به 4.9 درصد و در شمال آفریقا به 4.2 درصد خواهد رسید. همچنین رشد در آمریکای لاتین 3.7 درصد، آمریکای شمالی 3.5 درصد، حوزه کارائیب 3.4 درصد و اروپا 2.8 درصد خواهد بود که کمتر از میانگین سالانه 4 درصد جهانی است. البته نرخ رشد برخی از این مناطق را باید با توجه به عملکردهای قبلی سنجید. در سال های 2010 تا 2015 میانگین سهم سفر و گردشگری از تولید ناخالص داخلی در شمال آفریقا منفی 2.8 درصد بوده است. تا سال 2026، سهم کل سفر و گردشگری از تولید ناخالص داخلی شمال آفریقا فقط 33 درصد بیشتر از سطح سال 2010 خواهد بود. این در شرایطی است که در همین دوره رشد جنوب شرق آسیا 178 درصد خواهد بود.

همچنین، تا سال 2026 کشورهای چین، هند، اندونزی، مکزیک و آفریقای جنوبی سریع ترین رشد را در سهم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی خواهند داشت. در میان کشورهای کوچکی که در بین 20 اقتصاد بزرگ جهان حضور ندارند، قرقیزستان، میانمار، تانزانیا، ویتنام و زامبیا نیز قوی ترین رشد را تجربه خواهند کرد. در راستای برآوردهای سال گذشته، همچنان پیش بینی می شود چین تا پایان دوره گفته شده (2026-2016) به لحاظ سرمایه گذاری در بخش سفر از آمریکا پیشی خواهد گرفت، اما به لحاظ سهم کل سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی، سهم مستقیم گردشگری در تولید ناخالص داخلی، همچنین هزینه های داخلی و صرف هزینه توسط گردشگران خارجی، چین عقب تر از آمریکا خواهد بود.

از سوی دیگر طبق این گزارش، در پی رشد مناسب اقتصادی هند، این کشور در میان 10 اقتصاد برتر در زمینه سفر و گردشگری قرار خواهد گرفت و به لحاظ سهم کل سفر و گردشگری از تولید ناخالص داخلی از جایگاه دوازدهم در سال 2015 به جایگاه هفتم در سال 2026 ارتقا خواهد یافت.

در فهرست بهترین اقتصادها به لحاظ سهم کل گردشگری در تولید ناخالص داخلی، کشورهای میانمار، نامیبیا، تانزانیا، اوگاندا، ویتنام و زامبیا نیز جایگاه بهتری پیدا خواهند کرد. تا سال 2026 تایلند نیز به لحاظ صرف هزینه توسط گردشگران با پشت سر گذاشتن چین و اسپانیا، به مکان دوم این فهرست صعود خواهد کرد. علاوه بر این، تا آن سال چین، آمریکا، آلمان و بریتانیا چهار بازار اصلی هزینه های گردشگری خروجی خواهند بود. هند، اندونزی و سنگاپور نیز در این زمینه جایگاه بهتری پیدا می کنند.

« دنیای سفر » این نوشته را از « دنیای اقتصاد » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
5 + 14 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1