گاه شمار ایسنا از میراث فرهنگی در سال گذشته

فرجامی خوش برای میراث فرهنگی آرزوست

19 فروردین 1395 - 14:00 dsfr.ir/dh5in

فرجامی خوش برای میراث فرهنگی آرزوست
میثم رودکی - دنیای سفر
میراث فرهنگی در سالی که گذشت

به اندازه ای که در طول سال های گذشته از ناخوشی های میراث فرهنگی خبر رسیده است، با انتشار هر خبری در این حوزه، معمولا این ذهنیت ایجاد می شود که این بار تاریخ در کدام نقطه از کشور نابود شد!

هر چند در طول سال 94 اتفاقات ناگوار در حوزه ی میراث فرهنگی کم نبودند، اما توجه به شیرینی هایی که بعضا دل دوستداران میراث فرهنگی، کارشناسان و مسئولان سازمان میراث فرهنگی را خوش می کرد، شاید تلقی سالی خوش را برای میراث، تاریخ و فرهنگ کشور به واقعیت تبدیل کند.

اما آن چه از شیرینی های میراث فرهنگی و بعضا تلخی ها در سال 94 گذشت؛

فروردین 1394/ از نماد سوراخ شده تا قانونی که دل ها را به حفاظت خوش کرد

  • 16 فروردین خبر رسید «نماد تهران سوراخ شده! » در آن زمان با سر زدن به این برج تاریخی از سطل های زباله و استامبولی هایی که زیر سقف برج آزادی گذاشته بودند، می شد همه چیز را دید.
  • 29 فروردین خبرها از «تحقق یک قانون پس از 85 سال» حکایت داشتند. این تیتر خبر می داد که با ایجاد فهرست آثار ملی منقول در دفتر ثبت آثار تاریخی، بالاخره پس از هشتاد و پنج سال وقفه، یکی از قوانین حوزه ی میراث فرهنگی اجرای قانون، عملی و در نهایت 10 شی تاریخی فرهنگی در این فهرست ثبت و ابلاغ شدند.

در اواخر سال 93، 10 اثر منقول فرهنگی - تاریخی در فهرست میراث ملی ثبت شدند که برای نخستین بار و پس از گذشت 85 سال از تصویب قانون حفظ آثار ملّی در این فهرست ابلاغ شدند.

فرهاد نظری، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی در این زمینه گفت: قانون درباره ی حفظ آثار ملّی مصوب آبان 1309 مجلس شورای ملّی و نظام نامه ی اجرایی آن مصوب 1311 هیأت وزرا است که دولت را مکلف کرده تا آثار و اشیای منقول را مانند آثار و اماکن غیرمنقول ثبت کند، این قانون در سال 1310 اجرا شد و نخستین اثر غیرمنقول در 24 شهریور همان سال ثبت ملّی شد، تا کنون نیز 31 هزار و 200 اثر در فهرست آثار غیرمنقول به ثبت رسیده است اما هیچ اثر و شی منقولی در فهرست آثار ملی ثبت نشده بود.

وی افزود: در سال 1387 پرونده ی تعدادی از آثار منقول تهیه و مراتب قانونی ثبت آن ها انجام شده بود، اما به دلیل اجرائی شدن طرح دورکاری و انتقال مرکز اسناد سازمان به شیراز، ابلاغ رسمی آن ها صورت نگرفت، سرانجام پس از بازگرداندن مرکز اسناد از شیراز به تهران و ساماندهی آرشیو ثبت، ابلاغ آثار منقول در دستور کار قرار گرفت و انجام شد، با این اقدام به طور رسمی فهرست آثار ملّی منقول شکل گرفت.

اردیبهشت 1394 / خوشی ها در این ماه کم نبودند

  • یکم اردیبهشت «فرجامی شیرین برای 44 خانه تاریخی شیراز» رخ داد و توافق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و شهرداری شیراز برای احیای خانه های میراثی بافت تاریخی شیراز نهایی شد.

در این زمان توافقنامه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و شهرداری شیراز به منظور احیای خانه های میراثی بافت تاریخی شیراز به امضای مسعود سلطانی فر، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و پاک فطرت، شهردار شیراز رسید.

در صورت جلسه این توافق آورده شد: 44 باب خانه تاریخی فرهنگی در بافت تاریخی شیراز که در مالکیت سازمان میراث فرهنگی قرار دارد، با نظارت عالی معاونت میراث فرهنگی کشور و صندوق احیا و بهره برداری از بافت ها و بناهای تاریخی و اداره کل میراث فرهنگی استان فارس با هدف حفاظت، مرمت، احیا، معرفی و بهره برداری شایسته با کاربری مناسب، با همکاری و سرمایه گذاری در اختیار شهرداری شیراز قرار می گیرد.

  • پایان نیم قرن بدهی شیکاگو به ایران» در دوم اردیبهشت سال گذشته رخ داد.

مرکز شرق شناسی شیکاگو پس از 51 سال به سه تعهد خود در قبال آثار ارزشمند و منحصربه فرد «چغامیش» عمل کرد و همه ی آن آثار در این روز به ایران رسیدند. به گفته ی طالبیان، معاون میراث فرهنگی؛ آثار استردادی «چغامیش» دومین محموله ی دولت تدبیر و امید بود که این بار با همکاری طرف مقابل یعنی مرکز شرق شناسی شیکاگو به ایران تحویل داده شد.

  • هشتم اردیبهشت ماه خبر رسید؛ «بلدیه طهران از دل زمین سر بیرون می آورد» ضلع شمالی میدان توپخانه، از اوایل سال گذشته میزبان حصارهای آهنی شد تا «بلدیه طهران قدیم» را دوباره سرپا کنند.

در این ضلع میدان که در دوره های قبلی؛ عمارت «بلدیه» بود و در دوره «سید ضیاء طباطبایی» و در 90 روز ساخته شد تا به عنوان بنای شهرداری مورد استفاده قرار بگیرد، اما در سال 1348 توسط "نیک پی" تخریب شد تا امروز که شهرداری تهران در طرحی قصد دارد «بلدیه» را احیاء کند.

  • 13 اردیبهشت از قدم های تخریب گر شهرداری همدان برای از بین بردن بخشی از تاریخی که به قول برخی باستان شناسان شهر مادی ها بود، خبر رسید.

«نفس های آخر قدیمی ترین زورخانه همدان» به شماره افتاده بود، تا زور خود را برای تخریب قدیمی ترین زورخانه ی شهر دوره مادها بیازماید تا فضا را برای احداث پارک سوار در این محدوده آماده کند.

هر چند با پیگیری های دوستداران میراث فرهنگی در آن زمان این زورخانه در ظاهر از تخریب نجات یافت، اما امروز پارک سواری که شهرداری در برنامه هایش داشت را درست کنار این زورخانه و بدتر از آن، کنار ضلع شرقی «هگمتانه» ایجاد کرده است و هر روز ماشین های سنگین از کنار چند بنای تاریخی و در حتی نفیس تردد می کنند.

  • چهاردهم اردیبهشت ماه سال گذشته با اجرائی کردن یک طرح این فکر به ذهن ها رسید؛ «سرانجام برای میراث تاریخی تهران ارزش قائل شدند» و شهرداری تهران طرح «شناسایی و تدقیق حرایم لایه حرایم بناهای تاریخی در طرح تفضیلی شهر تهران»، را برای اجرائی شدن روی میز گذاشت.
  • بیستم اردیبهشت ماه، کمیسیون اجتماعی مجلس؛ «کلیات طرح تشکیل وزارت میراث فرهنگی» را تصویب کرد. و براساس مصوبات این جلسه، کلیات این طرح به تصویب رسید و بنا شد جزئیات آن ابتدا برای بررسی بیشتر به کارگروه ویژه ای برود و سپس در کمیسیون رسیدگی شود.
  • در همان روز یعنی 20 اردیبهشت ماه یک خبر دیگر از میراث فرهنگی رسید و آن انتصاب چهار عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری توسط رئیس جمهور انجام شد. در این حکم، «محمدعلی نجفی»، «پیروز حناچی»، «ابراهیم بای سلامی» و «سیدمحمد بهشتی» حکم گرفتند.
  • 21 اردیبهشت ماه نیز «مدیر جدید موزه ملی معرفی شد» در این روز «جبرئیل نوکنده» که سال 80 به عنوان «خادم نمونه میراث فرهنگی» معرفی شده بود، به عنوان مدیر موزه ی ملی ایران معرفی شد.

پیش از آن، مهناز گرجی خان، که از ابتدای دولت تدبیر و امید ریاست موزه ی ملی ایران را برعهده گرفته بود از اواسط فروردین 94، درخواست استعفای خود را به معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری داده بود تا این که صبح 21 اردیبهشت با موافقت این استعفا، جایگزین وی معرفی شد.

او پیش از این گرفتن این حکم به عنوان یکی از قدیمی ترین کارشناسان موزه ی ملی ایران در موزه ی مادر فعالیت می کرد.

  • همزمان با روز جهانی موزه در 27 اردیبهشت میراث فرهنگی تهران، شبی با عنوان «شب - موزه» برگزار کرد، اما آن شب حتی به پای تقلید از اروپایی ها هم نرسید.

این مراسم بیشتر سخنرانی داشت تا هر نوع برنامه ی جانبی برای موزه ها و دوستداران به موزه ها. البته در آن زمان خسروآبادی، مدیر کل میراث تهران، بیشتر قصد داشت تا به قول خودش دل مردم را چند ساعت شاد کند. برنامه ای که بیشتردر قالب عصر موزه در ایران برگزار شد چون علاوه بر برنامه ای که قرار بود دست کم تا دو ساعت ادامه داشته باشد اما با سه سخنرانی پیش بینی شده فقط 45 دقیقه طول کشید و هیچ موزه ای هم بیشتر از ساعت اداری باز نبود.

خرداد 1394 /خیرینی برای میراث فرهنگی

  • چهارم خرداد ماه خبرها از «تشکیل نخستین مجمع خیّرین میراث فرهنگی در کشور» حکایت داشتند. بر این اساس؛ نخستین جلسه مجمع خیّرین میراث فرهنگی در زمینه نیکوکاری، سرمایه گذاری در راستای اشتغالزایی و کمک به میراث فرهنگی با حضور معاون میراث فرهنگی، مدیرکل امور موزه ها، استاندار، مدیرکل میراث فرهنگی استان و معاونان حوزه های تخصصی و خیرین اقوام مختلف سیستان در برگزار شد.
  • در همان روز همچنین تندگویان، نایب رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی درباره ی یکی از مهمترین رخدادهای سال که حرف و نقل های زیادی به همراه داشت، صحبت کرد.

او از صدور رأی نهایی کمیسیون ماده پنج درباره تخلف صورت گرفته در سازه عشرت آباد خبر داد و گفت: ارتفاع این سازه تا سقف 16 متر تعیین شد. در واقع رأی نهایی سازه در میدان سپاه در کمیسیون ماده پنج صادر شد. باید پیچ و مهره های سازه آهنی باز تا ارتفاع آن به سقف تعیین شده برسد.

  • شش روز بعد یعنی 10 خرداد، محمدباقر خسروی مدیر بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران، از «بازنمایی دروازه های تاریخی شهر تهران» خبر داد. او اظهار کرد: دروازه های حصار صفوی شهر تهران و تعدادی از دروازه های درون شهری دیگر در قالب این طرح بازیابی می شوند.

تهران در دوره های گذشته دارا حصاری 12 ضلعی با 8 دروازه به نام های دروازه شمیران (در انتهای پل چوبی)، دروازه دوشان تپه (در میدان شهدا)، دروازه دولاب (در سه راه شکوفه)، دروازه خراسان (در میدان خراسان)، دروازه شاه عبدالعظیم (در میدان شوش)، دروازه غار (در تقاطع خیابان های شوش و هرندی)، دروازه خانی آباد (در محل تلاقی خیابان خیابان های شوش و شهید رجایی)، دروازه گمرک (در انتهای خیابان مولوی)، دروازه قزوین (در نزدیکی میدان قزوین)، دروازه باغشاه (در انتهای خیابان امام خمینی) و دروازه یوسف آباد (در محل تقاطع خیابان های جمهوری و حافظ) بود که براین اساس قرار است بار دیگر احداث شوند.

  • اما 11 خرداد ماه خبر از برگزاری «یک دورهمی پس از 10 سال» رسید. این دورهمی توسط با حضور انجمن های میراث فرهنگی سراسر کشور و برای برگزاری یک دوره ی آموزشی دور یکدیگر جمع شدند تا بار دیگر فعال شوند.
  • 16 خرداد معاونت میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری «برنامه جدید موزه ها و اماکن تاریخی» برای بازدید مردم در طول سال را اعلام کرد. بر این اساس از این تاریخ به بعد «کاهش تعطیلات به 6 روز در سال» تصویب شد.

در واقع تعطیلی هفتگی موزه ها و اماکن تاریخی تحت پوشش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری لغو و از این به بعد موزه ها فقط در 6 روز از سال تعطیل خواهند بود.

همچنین در بخشنامه معاون میراث فرهنگی آمده است، افزایش ساعت کاری موزه ها، مجموعه ها و اماکنی که ظرفیت بازدید بیشتری دارند براساس صلاحدید مدیران بدون مانع است و ساعت کار موزه ها از 9 صبح تا 19 اعلام و تعطیلی هفتگی همه اماکن مذکور لغو شد.

براساس این بخشنامه، موزه ها، کاخ موزه ها و اماکن فرهنگی- تاریخی تحت پوشش سازمان میراث فرهنگی در روزهای 14 خرداد به مناسبت رحلت حضرت امام خمینی(ره)، بیست و یکم ماه رمضان به مناسبت شهادت حضرت امام علی (ع)، بیست و پنجم شوال به مناسبت شهادت حضرت امام جعفر صادق(ع)، نهم و دهم محرم به مناسبت تاسوعا و عاشورای حسینی و بیست و هشتم ماه صفر به مناسبت رحلت حضرت رسول اکرم(ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی (ع) تعطیل است.

  • 18 خرداد، با استعفای احسان ایروانی از صندوق احیا و بهره برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی؛ محمدرضا پوینده، به عنوان سرپرست جدید صندوق احیای اماکن تاریخی معرفی شد.

تیر 1394/ از افتخارات جهانی ایران تا قلبی که لودر نشانه اش رفت

  • اولین روز از فصل تابستان را دوستداران میراث فرهنگی با دل نگرانی آغاز کردند؛ چون «قلب بافت تاریخی تهران زیر تیغ شهرداری» رفته بود.

بر اساس صورت جلسه ای به امضا رسیده توسط مسئولان شهری؛ با این جملات «... در ادامه، درخواست تخریب 55 باب منزل مجردی بلاصاحب و 9 باب دارای مالک را در سطح منطقه داشتند.» این معانی به ذهن متبادر شدند؛ «درخواست تخریب 64 منزل که هیچ اطلاعاتی از قدمت، موقعیت دقیق قرارگیری و سابقه ی تاریخی آن ها وجود ندارد، آن هم در برگه ای که عنوان صورت جلسه ی 23 خرداد امسال مدیریت شهری منطقه ی 12 یعنی قلب بافت تاریخی تهران را با خود به همراه دارد! »

این بحث، به معنای تصمیم گیری در تخریب 64 باب منزل در قرارگاه انضباط اجتماعی که پیش از این «طرح نگین پایتخت» خوانده می شد، اتفاقی که با تخریب چندین خانه مانند 10 سال گذشته در بافت تاریخی عودلاجان با نام «طرح انضباط شهری» تکرار شد.

  • پنجم تیرماه خبری افتخارآمیز رسید. «مرکز ایران شناسی دانشگاه کالیفرنیا» به یک ایرانی سپرده شد.

تورج دریایی، مدیریت مرکز ایران شناسی «سموال جردن» در دانشگاه کالیفرنیای آمریکا را برعهده گرفت. او همچنین سال 93 به عنوان یک مهمان محقق در «آکسفورد»، یک کرسی ساسانی به راه انداخت.

  • 13 تیر ماه نیز یکی دیگر از خبرهای غرورآفرین ایرانی منتشر شد. در این روز و در سی ونهمین اجلاس یونسکو دو محوطه ی باستانی «شوش» و منظر فرهنگی «میمند» در فهرست میراث جهانی ثبت جهانی شدند.

این دو محوطه ی باستانی با اکثریت آراء به عنوان هجدهمین و نوزدهمین اثر جهانی ایران در فهرست یونسکو به ثبت رسیدند.

  • 25 تیرماه یک پدیده ی عجیب رخ داد. «چشمه های 1700 ساله «تاق بستان» یکباره جوشید اما دوباره خشکید! »

چشمه های که عمرش به درازای 1700 سال است، هر چند برای این اتفاق در طول سال گذشته موارد کارشناسی و فنی زیادی مطرح شد، اما در نهایت خبر رسید که بار دیگر چشمه ی تاق بستان از آب سیراب شده است.

مرداد 94 / سومین هت تریک ایران و افتتاح موزه ی دوران اسلامی

  • سومین دور خبرهای خوش برای بازگشت آثار تاریخی که به روش های گوناگون از کشور خارج شده بودند، رخ داد. پس از بازگشت آثار «خوروین» و «چُغامیش» این بار نوبت به سومین دور استرداد آثار تاریخی ایران از ایتالیا در دهم مرداد بود.

به گفته ی محمدرضا کارگر، مدیر اداره کل موزه ها در ادامه توافقات یونسکو با کشورهای عضو، در ارتباط با آثار تاریخی که غیرقانونی از هر کشور خارج و به کشورهای دیگر منتقل می شود، و به پیوستِ این توافق در کنوانسیون «یونیدروا»، 28 قطعه از اشیاء و آثار فرهنگی متعلق به دوران قبل و پس از اسلام که به صورت غیرقانونی در سال های گذشته از کشور خارج شده بودند، قرار شد این آثار به کشور برگردانده شوند.

  • بالاخره پس از سال ها قول و قرار، هفتم شهریور «موزه پیش از تاریخ و تاریخی» و «موزه دوران اسلامی» در موزه ی ملی ایران افتتاح شدند. بر این اساس «موزه دوران اسلامی» پس از 9 سال و «موزه پیش از تاریخ و تاریخی» پس از 35 سال در طبقه دوم موزه ایران باستان افتتاح شدند.

موزه دوران اسلامی که در سال 75 در مساحتی حدود چهارهزار متر مربع در سه طبقه ساخته شده بود، از اول تیر سال 85 با هدف گسترش برخی فضاها و بازنگری بر چگونگی نمایش آثار تعطیل شد و پس از چندین بار قول و قرار برای افتتاح موزه، این بخش از موزه ملی ایران صبح امروز بازگشایی شد. طبقه همکف این بنا به سالن اجتماعات و سالن نمایشگاه های موقت اختصاص دارد و آثار موزه دوران اسلامی در دو طبقه اول و دوم براساس زمان بندی تاریخی حکومت ها، سلسله ها و حکمران ها چیده شده است. و «موزه پیش از تاریخ و تاریخی» نیز که پس از 35 سال در طبقه دوم موزه ایران باستان افتتاح شد، دوره های مختلف پارینه سنگی، روستانشینی و مفرغ را در بر می گیرد.

  • پس از این خبر خوش، یک خبر بد رسید. 28 شهریورماه خبری دردناک از گلستان رسید. «خانه ثبت ملی 135 ساله در آتش سوخت»

خانه ی تاریخی «محمدی»، یکی از سه بنای ثبت ملی شده سیمین شهرِ استان گلستان بامداد جمعه (27 شهریور) در آتش سوخت. این خانه تاریخی که قبل از این بخش هایی از آن ریزش کرده بود و با وجود اصرار های مالک خانه به میراث فرهنگی استان، هیچ تلاشی برای مرمت آن انجام نشده بود، بامداد جمعه به علت احتمالی اتصال برق، به طور کامل در آتش سوخت.

مهر 1394/ عروسی برای میراث تهران

  • 12 مهرماه، «برج آزادی را عروس کردند». در اجرای این برنامه، هنرمند آلمانی به مناسبت روز اتحاد آلمان شرقی و غربی با وجود آنکه محوطه برج آزادی در حال مرمت است، هنر نورپردازی اش را به رخ کشید.

«فلیپ گایست» که به دعوت سفیر آلمان در ایران برای اولین بار به تهران سفر کرده، برج آزادی را به دلیل معماری اش برای نورپردازی انتخاب و به مناسبت روز اتحاد آلمان شرقی و غربی با کلماتی مانند صلح، عشق، آزادی و طرحی از کاشی های آبی فیروزه ای روشن کرد.

  • 18 مهر ماه، سعید اسلامی بیدگلی، عضو هیئت مدیره شرکت عمران و بهسازی شهری ایران از «راه اندازی صندوق های نیکوکاری برای مرمت بناهای تاریخی» خبر داد.

او راه اندازی این صندوق نیکوکاری را برای مرمت سه بنای تاریخی در کشور اعلام کرد و افزود: پیش بینی می کنیم حساب این صندوق ها به صورت قرض الحسنه باشد یعنی سود چهار درصد به سپرده گذاران تعلق بگیرد و مابقی سود به مرمت بناهای تاریخی اختصاص یابد.

  • در همین روز انتشار یک خبر جهانی دیگر برای ایران، بار دیگر غرور را به چهره ی ایرانی ها نشاند. 18 مهر «کلیات سعدی» و «مسالک الممالک» در دوازدهمین اجلاس شورای مشورتی بین المللی برنامه حافظه جهانی، در حافظه ی جهانی یونسکو به ثبت رسیدند.
  • خانه باغ «اتحادیه» هم در این ماه یعنی 23 مهر، بالاخره سروسامان گرفت. تملک این بنای تاریخی که سال ها به حال خود رها شده بود و گاهی اوقات خبرهایی از بی توجهی و تخریب بخش هایی از آن منتشر می شد، توسط توسط سازمان زیباسازی شهر تهران و با هدف استفاده های فرهنگی و هنری به صورت کامل تملک شد.

این خانه در دهه 50 لوکیشن سریال معروف «دایی جان ناپلئون»، ساخته ناصر تقوایی بود و به همین نام نیز معروف شد. سال 1384 با گزارش یکی از روزنامه ها، این خانه از دل تاریخ بیرون آمد و از پیشنهاد اولیه برای ثبت سردر آن، کل حدود 9هزار متر باقی مانده خانه امین السطان و تنها باقی مانده باغ لاله زار در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

آبان 1394/ طرح هایی برای نجات میراث یا تخریب اش!

  • سوم آبان ماه خبری خوش برای 168 بافت تاریخی منتشر شد. در بین اخبار تلخ در حوزه ی میراث فرهنگی، هستند هنوز خبرهایی که نوید بخش اتفاقات خوب باشند، به شرط آن که فقط در حد خبر و مصوبه باقی نمانند، چیزی مانند «توجه به 168 محدوده تاریخی، فرهنگی شهر در کشور از 780 محدوده ی شهری»

تصویب ابلاغ محدوده ی بافت تاریخی 1۶8 شهر در طرح های توسعه و عمران با تاکید وزیر راه و شهرسازی برای بازآفرینی شهرها و همچنین تاکید بر اندیشه ی ایران شهر، از جمله بحث هایی بود که به نظر می رسد تلنگری برای حفاظت از محدوده های تاریخی و فرهنگی شهرهای کشورند.

بافت تاریخی یزد، یکی از حکایت های تاریخی میراث فرهنگی است که به نظر می رسد، هر روز گره ی آن کورتر می شود.

  • 12 آبان قصه ی تکراری یزد مطرح شد. «در شورای فنی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان یزد طرح اش را بررسی کرده اند تا بخشی از بافت تاریخی اولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان که ارزش چندانی ندارد را برای توسعه فضای کنار مسجد "ملا اسماعیل" و چند متری امامزاده "جعفر" تخریب کند.

دو سال پیش با نام «طرح توسعه امامزاده جعفر یزد (ع)» کار را آغاز و تعدادی از بناها و خانه های تاریخی ارزشمند متعلق به دوره ی قاجار را تخریب و هر از چندگاهی با تخریب های گاه و بی گاه یک خانه، بنا و حتی یک جداره ی تاریخی، کارشان را جلو می بردند.

  • سی ام آبان ماه «رئیس موزه «لوور» طرحی برای نجات میراث فرهنگی» مطرح کرد. «ژان لوک مارتینز»، رئیس موزه «لوور» فرانسه پس از حملات تروریستی در پاریس، به دستور «فرانسوا اولاند»، رئیس جمهور این کشور طرحی 50 آیتمی برای محافظت از گنجینه های فرهنگی در سراسر جهان آماده کرد.

از مهم ترین نکات در طرح رئیس موزه لوور فرانسه برای محافظت از گنجیه های فرهنگی در معرض تهدید می توان به ایجاد پایگاه جدیدی برای آثار مسروقه فرهنگی در اروپا و همچنین تاسیس مرکز نظارت برای بررسی دقیق تجارت غیر قانونی آثار هنری در قاره اروپا اشاره کرد، چرا که «مارتینز» معتقد است 20 درصد از درآمدهای گروه تروریستی داعش از محل فروش آثار تاریخی و هنری در بازارهای خارجی به دست می آید و ابراز امیدواری کرد طرح او در سطح ملی، اروپا و شاید یونسکو به اجرا درآید.

آذر 94/ از رد شدن «بادگیرهای ایرانی» تا چشم روشنی برای «مدرس»

  • هشتم آذرماه، خبری نه چندان خوشایند از پرونده های جهانی ایران در یونسکو رسید. «پرونده «بادگیرها» از دستور کار یونسکو خارج شد.» در این خبر «پرونده "بادگیرها" از دستور کار یونسکو خارج شد تا به پیشنهاد این نهاد بین المللی ایران آن را به صورت فرا ملی تهیه کند.»
  • هشتم آذرماه، فرهاد نظری، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی از «پیگیری های ایران برای ثبت جهانی «پیاده روی اربعین»» خبر داد. بر اساس پیگیری های انجام شده؛ آئین پیاده روی اربعین با همکاری دو کشور ایران و عراق، در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت می شود.
  • 15 آذرماه بالاخره «چشم «مدرس» به خانه اش روشن شد» و این بنای تاریخی که در طول حدود 10 سال گذشته داستان های زیادی را به چشم دیده بود، با گرفتن کاربری دومنظوره به «خانه - موزه» و «دار القرآن امام علی (ع)»، شاید سال ها بی توجهی به خود را بتواند جبران کند.
  • 16 آذرماه نیز«موزه نقاشی پشت شیشه بازگشایی شد» این موزه پس از 9 ماه بار دیگر به روی علاقمندانش باز شد.
  • «شب یلدا» و خبرای مرتبط با آن در آخرین روز از فصل پائیز رسید. 30 آذرماه «کمیته میراث ناملموس یونسکو» منبعی آنلاین ایجاد کرد تا از آن طریق کشورها بتوانند تصمیم خود برای نامزدی میراث ناملموس «شب یلدا» را اعلام کنند و سایر کشورها نیز از فرصت های بوجود آمده جهت ثبت پرونده های چندملیتی باخبر شوند.

دی 1394/ دزدی ها و منصوبات میراثی

  • پروین ثقه الاسلام، با بیش از یک دهه تجربه ی کاری در «کاخ جهانی گلستان»، جای خود را به مسعود نصرتی داد.

13 دی این حکم توسط مسعود سلطانی فر، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی ابلاغ شد و بر آن اساس، پروین ثقه الاسلام که به دلیل سابقه بیش از 11 ساله اش در مدیریت این کاخ جهانی «مادر کاخ گلستان» نامیده می شد را برکنار و به جای او مسعود نصرتی، مدیر سابق اداره کل موزه ها و مدیرکل سابق میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران را بر صندلی این کاخ جهانی نشاند.

  • بیستم دی ماه نمایندگان مجلس با رسیدگی به طرح حمایت از بافت های تاریخی براساس اصل 85 مخالفت کردند.

این طرح که بحث «حمایت از احیا و مرمت بافت های فرهنگی و تاریخی و توانمندسازی ساکنین و مالکین آن ها طبق اصل 85 قانون اساسی» بود، در 20 بند تدوین شده حمایت و مرمت بافت های تاریخی، در نظر گرفتن تسهیلات بانکی و مشوق هایی برای ساکنان بافت های فرهنگی و تاریخی را مد نظر دارد.

سرقت های دنباله دار آثار تاریخی در تهران و حتی در برخی از شهرهای کشور، بحثی است که نمی توان به راحتی از کنار آن گذشت.

  • 21 دی یکی از روزهایی بود که شهرام شهریار - فعال میراث فرهنگی و نویسنده سایت "سفرنویس" - در مطلبی با عنوان «سرقت های سریالی تهران، این بار تزئینات تاریخی» به بیان جزئیات چند سرقت دیگر در تهران اشاره کرده بود. «سرقت های دنباله دار در بناهای تاریخی تهران! »

در تازه ترین سرقت ها، کاشی های مساجد قاجاری شهر تهران قرار دارد، مسجد و حوزه علمیه «حاج قنبرعلی خان کرد مافی»، مسجد «میرزا ابوالحسن معمارباشی» و چند روز پیش نیز کاشی های سردر خانه مخروبه «صدیق اعلم ادیب»، نویسنده و سومین رئیس دانشگاه تهران مفقود شد.

«میرمحمدی»، مدیر حوزه علمیه «حاج قنبرعلی خان»، مسجد قاجاری «میرزا ابوالحسن معمارباشی» نیز از این سرقت ها در امان نبوده است. همچنین تزئینات دروازه حوزه ی «عالی شهید مطهری (سپهسالار)» نیز ماه پیش سرقت شده بود، سرقت هایی که در شهر تهران به صورت سریالی در حال انجام و نیاز است تا موضوع به صورت جدی پیگیری شود.

بهمن 1394/ یک حمام را احیا می کنند و یکی را تخریب

  • هشتم بهمن ماه خبری ناگوار از یکی موزه های بی پشتوانه ی کشور خبر رسید. «دزد عروسک ها در موزه ی عروسک های ملل»

خبر از سرقت 100 عروسک آن هم از موزه ای بی پشتوانه، که نمی توان برای آن چه دزدیده شده، قیمت گذاشت.

  • دهم بهمن ماه محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی کشور از «احیای حمام تاریخی «خسروآقا» 20 سال پس از تخریب» خبر داد.

او با تاکید بر تعامل مثبت میان اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان و شهرداری این استان، از بررسی طرح مشترک مرمت و احیای حمام تاریخی خسرو آقا در عرصه دولتخانه صفوی شهر اصفهان خبر داد و گفت: احیای این حمام به عنوان یکی از نگین های معماری و مهندسی حمام های تاریخی کشور بر اساس شواهد، عکس و نقشه های تاریخی و بقایای بجا مانده از این اثر صورت می گیرد.

او با اشاره به اینکه پس از این رویداد تلخ، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برای پیشگیری از تخریب نهایی حمام «خسرو آقا» با مصوبه ای با تخریب حمام خسروآقا و احداث ادامه خیابان استانداری مخالفت کرده، توضیح داد: براساس اسناد منتشر شده در سال 1372 از سوی وزارت مسکن و شهرسازی وضعیت حمام خسرو آقا در آن سال «در حال بازسازی» و کاربری پیشنهادی آن هم «فرهنگی، نمایشگاه آثار هنری دوره صفویه» معرفی شد. با این حال در ساعت دو بامداد روز سه شنبه 22 تیرماه 1374 حمام «خسرو آقا»، یک شبه تخریب و محوطه آن تسطیح شد. در آن سال با شکایت سازمان میراث فرهنگی وقت اصفهان مبنی بر تعقیب عاملان تخریب، حکم اجرای عملیات بازیابی فضا و اجرای معماری این اثر تخریب شده از سوی دادسرای عمومی اصفهان صادر شد. علی رغم صدور این حکم متاسفانه خیابان حکیم روی این حمام در امتداد خیابان استانداری احداث شد، هنوز بقایای این اثر در زیر خیابان موجود است، حتی پس از این تخریب، این اثر از سوی یونسکو، مردم، علاقمندان تاریخ و فرهنگ و آثار معماری ایران به دفعات مورد اعتراض قرار گرفت.

  • «تکرار دوباره یک اشتباه تاریخی در اصفهان! » اتفاقی بود که 11 بهمن ماه سال گذشته در نصف جهان رخ داد.

حمام «حاج کاظم» در منطقه یک اصفهان که سال 87 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بود با توجیه شهردار منطقه که «متوجه تاریخی بودن بنا نبوده است!» عمرش پایان یافت.

  • 28 بهمن، سازمان میراث فرهنگی و وزارت راه، برای نخستین بار همایش «میراث فرهنگی و توسعه پایدار» برگزار کردند، همایشی که مسئولان شرکت کننده مانند وزیر راه و شهرسازی تلاش کردند، تا اقداماتی که انجام داده اند را در قالب ارائه ی گزارش عملکرد نشان دهند.

هر چند در این همایش وزیر راه هیچ فرصتی را برای پاسخ به سوالات خبرنگاران برای کشیدن راه هایی که از میان تپه ها م محوطه های تاریخی می گذرند، نگذاشت.

اسفند 1394/ زمانی برای افتتاح نمایشگاه ها

  • 12 اسفند، محمدرضا کارگر، مدیر اداره کل موزه ها از «گردش 7 هزار سال هنر ایران در دنیا» خبر داد. به گفته ی وی این نمایشگاه در کشورهای آلمان، اتریش، فرانسه، ایتالیا، هند، مکزیک، سنگاپور و آمریکا برگزار می شود. او افزود: نخستین کاروان ایرانی اواخر 2016 میلادی و اوایل 2017 میلادی با برگزاری همایش و نشست های تخصصی در کشور آلمان برگزار خواهد شد.
  • در همین روز نیز کلید مجموعه ی فرهنگی تاریخی نیاوران از «آفرین امامی»، به «رحمت اله رئوف» تحویل شد.
  • 21 اسفند سال گذشته، اما معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری «به حواشی یک تبصره پاسخ داد».

او از همه خواست تا تبصره 34 برنامه پیشنهادی ششم توسعه را فراموش کنند. تبصره ای که ماه ها رسانه ها و کارشناسان نسبت به آن انتقادهای زیادی را مطرح کردند. سلطانی فر در این زمان اعلام کرد؛ تبصره 36 دیگر وجود ندارد. واژه «ملزم» در این تبصره نیز اصلاح شده است، همه رسانه ها آن را فراموش کنند.»

  • رئیس کمیته ی ملی موزه های ایران «ایکوم» 22 اسفند و در رای گیری هیات انتخاب ایکوم (کمیته ملی موزه های ایران) انتخاب شد و این بار نیز سیدمحمد بهشتی بار دیگر به عنوان رئیس ایکوم ایران انتخاب شد.

به گزارش ایسنا، در رای گیری هیات اجرائی ایکوم ایران که هر سه سال یک بار برگزار می شود، سیدمحمد بهشتی با 106 رای، سیداحمد محیط طباطبایی با 106 رای، محمدحسن طالبیان با 100 رای، علیرضا قلی نژاد با 100 رای، کوروش کمالی سروستانی با 96 رای، اردشیر صالح پور با 100 رای و فرزانه قائنی با 94 رای به عنوان هیأت اجرایی ایکوم و الهه اولیایی زاده به عنوان بازرس این کمیته انتخاب شدند و سیدمحمد بهشتی برای چهارمین بار به عنوان رئیس ایکوم ایران انتخاب شد.

  • در آخرین روز سال گذشته؛ 29 اسفندماه «نمایشگاه موزه های ایران، بریتانیا و روسیه در دهلی نو» افتتاح شد. این نمایشگاه به عنوان نخستین نمایشگاه موزه ملی ایران در جغرافیای نوروز در خارج از مرزهای کشور با نمایش 28 اثر منتخب ایران باستان به همراه آثاری از موزه های بریتانیا و ارمیتاژ روسیه در دهلی نو افتتاح شد.

« دنیای سفر » این نوشته را از « خبرگزاری ایسنا » آورده است. واکاوی، پی گیری، نگارش و آفرینش، شایسته سپاسگزاری است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
4 + 5 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1