شکارچی دیروز حالا محیط بان افتخاری است

23 بهمن 1394 - 13:20 dsfr.ir/m808i

شکارچی دیروز حالا محیط بان افتخاری است
ایمان حامی خواه
یک شکارچی همدانی در حال شکستن تفنگش در حضور رئیس سازمان محیط زیست

یک شکارچی که سال های سال شکار می کرده، اکنون محیط بان افتخاری منطقه حفاظت شده دماوند است.

باید خیلی سال از زمانی که مرد در دشت و صحرا تیروکمان دست می گیرد و بعدها که دشت و کوه ها را با اسلحه گرم زیر پا می گذارد، برای شکار گردن کلفت ترین کل و بزها بگذرد تا روزی میان عشق سه دخترش و شکار، ناچار به انتخاب شود و چهارگوشه تشک را ببوسد و تفنگ را زمین بگذارد. روح مادرانه دختران، کار خودش را کرده: شکارچی دیروز، محیط بان امروز است.

«مجتبی کریمی»، سال های سال شکار می کرده و حالا محیط بان افتخاری منطقه حفاظت شده دماوند است. کارت محیط بان افتخاری اش را با هیجان نشان مان می دهد، گویی زندگی تازه اش را خیلی دوست داشته باشد.

کریمی بیشتر از 30 سال شکار کرده است، هرچند می گوید در تمام این سال ها تنها 10 شکار چهارپا زده است با این توضیح: «برای من مهم بود شکاری که می کنم سالخورده باشد و نبودش آسیبی به طبیعت نزند. این بود که مدت ها طول می کشید تا شکار را شناسایی کنیم و البته که معمولا برای شکارهایم پروانه شکار می گرفتم».

تعریف می کند که یک بار برای شکار یک قوچ در منطقه سمنان چند میلیون تومان خرج کرده و چون قوچ موردنظر را نیافته در حالی که امکان شکار قوچ و کل های دیگر را داشته، دست خالی بازگشته است. خیلی از شکارچی ها (و شکارچی های سابق) مثل او معتقدند شکار کل و قوچ سن و سال دار خدمتی به طبیعت است: «قوچ و کل ها هنگامی که سن و سالی ازشان می گذرد، آن قدر بزرگ و قوی می شوند که حتی پلنگ هم حریف شکار آن ها نمی شود، در چنین وضعیتی اجازه نزدیک شدن هیچ نر جوانی به گله شان را نمی دهند، در واقع هیچ نری توان مبارزه با آن ها را ندارد؛ خود آن ها هم توان باردارکردن ماده ها را ندارند؛ این است که گله دچار مشکل زاد و ولد می شود».

این نظر را خیلی ها قبول ندارند. از او می پرسم پیش از آنکه شکارچی ها با این روش به طبیعت خدمت کنند، گله های کل و میش چه می کردند. می گوید: «در آن روزگار همه چیز طبیعت سر جای خودش بود».

چندسالی می شود که موج زمین گذاشتن تفنگ میان شکارچی ها به راه افتاده است. موارد زیادی دیده شده که شکارچی ها بابت نگاه و قضاوت فرزندان شان، شکار را کنار گذاشته اند. کریمی هم کمابیش داستان مشابهی دارد. درباره ماجرای زمین گذاشتن تفنگ می گوید: «من سه دختر دارم. دخترها هیچ وقت با شکار موافق نبودند و به گوشت شکار لب نمی زدند. یک روز، یکی از دخترانم از من خواست گوشت شکار را داخل یخچال نگذارم و ادامه داد وقتی نیازی به گوشت نداریم چرا باید حیوانی را بابت آن بکشی؟» دختر جوان، دامپزشک است و حرف های او گویا آن روز آن قدر تأثیرگذار بوده که شکارچی تصمیم بگیرد برای همیشه شکار را کنار بگذارد.

اما این تصمیم موجب شده تعداد دیگری از اطرافیان مجتبی کریمی هم تصمیم بگیرند شکار را کنار بگذارند. کریمی در این باره می گوید: «یک روز با چند نفر از دوستانم در دماوند جمع شدیم تا من در مراسمی تفنگ را زمین بگذارم، همان روز تعدادی از رفقای شکارچی ام تفنگ شان را زمین گذاشتند».

تصور عمومی از شکارچی ها این است که تفنگ را دست شان گرفته اند و هرچه ببینند، می زنند. عکس های تاق و جفتی در جاهای مختلف هست که نشان می دهد حیوان باردار را زده اند و جنین ها را خارج کرده اند یا به خرس، پلنگ و کفتار شلیک کرده اند. کریمی این افراد را شکارچی حرفه ای نمی داند کما اینکه بسیاری به آن ها شکارکش می گویند. او در حالی که می گوید امروز بابت همان تعداد کم شکار هم خوشحال نیست و به آن افتخار نمی کند، اضافه می کند که شکار آداب و رسومی دارد که شکارچی های حرفه ای سخت به آن پایبندند: «شکارچی های حرفه ای هرگز حیوان شکارچی دیگری را نمی زنند، به علاوه اینکه برایشان خیلی مهم است که ماده ها را نزنند به ویژه ماده های باردار».

اما چطور می شود تشخیص داد حیوان ماده است و باردار؟ کریمی در این میانه به جشن انارخوران اشاره می کند که آیینی است برای اینکه شکارچی ها در تعدادی از ماه های سال شکار نکنند: «میانه دی ماه شکارچی های حرفه ای تعدادی جعبه انار می خرند و به کوه می روند. تمام روز انار می خورند و از آن روز تا مهرماه سال آینده شکار نمی کنند. این جشن، در واقع آیینی است که بابت آن از شکار در ماه هایی که ممکن است ماده های گله باردار باشند و امکان آسیب رسیدن به آن ها وجود دارد، جلوگیری شود».

حالا محیط بان امروز نه تنها در دشت و کوه بلکه در خیابان و جاده هم حواسش به طبیعت هست. نمونه اش نجات تعدادی سنجاب از دست یک شکارچی غیرمجاز: «چند وقت پیش در حال رانندگی مردی را دیدم که تعدادی سنجاب در قفس گذاشته بود و می خواست بفروشد. خودم را خریدار جا زدم و توافق کردیم با گرفتن مبلغی همه سنجاب ها را ببرم. این جوری شد که او را با خودم تا نزدیکی ایستگاه محیط بانی بردم و در نهایت سنجاب ها رها شدند».

آخرهای گفت و گو از او می پرسم حالا که عوض شکار کردن مراقب طبیعت است، چه حسی دارد. می گوید: «خیلی سال به محیط زیست آسیب زدم و حالا خیال دارم با حفاظت از آن، سال های گذشته را جبران کنم».

اما مجتبی کریمی، تنها شکارچی حرفه ای نیست که تفنگش را زمین گذاشته و حالا نگران طبیعت است. زنده یاد محمدعلی اینانلو نیز از جمله شکارچیانی بود که از یک زمانی دیگر شکار نکرد و حامی محیط زیست شد. نکته ای که در این میان خوب است به آن اشاره شود این است که زمین گذاشتن تفنگ و نگاهبانی از طبیعت گویا مسری است؛ چنان که گفتیم بعد از آنکه کریمی شکار را کنار گذاشت، بسیاری از اطرافیان شکارچی اش اسلحه را زمین گذاشتند.

از آخرین ماه های سال 92 جریان شکستن تفنگ در برخی نقاط ایران به راه افتاد. برای نخستین بار در مریوان، احمد عزیزی شکارچی مریوانی اسلحه خود را به نشانه مخالفت با شکار شکست. بعد از آن بود که این جریان گسترده شد و 15 شکارچی شهرستان کامیاران در مراسمی تفنگ خود را زمین گذاشتند و همیار طبیعت شدند.

فرزندان شکارچی ها گویا در موارد بسیاری با شکار پدرانشان موافق نیستند و همین موجب می شود پدران نخست به خواست فرزندان شان دست از شکار بردارند. نمونه ای از این دست را می توان در سنندج دید. حدود 2 سال پیش یکی از شکارچیان کبک در این منطقه با اداره محیط زیست تماس گرفت و گفت می خواهد کبک هایی را که اسیر کرده و در قفس به انتظار خریدارند، آزاد کند. ارزش مادی این کبک ها، حدود 40 میلیون ریال عنوان شده بود. کبک ها آزاد و در مراسمی قفس های چوبی سوزانده شدند. شکارچی سنندجی شکار را کنار گذاشته بود. داستان او چنان که خودش گفته است از فرزندانش آغاز شده: «نماز می خواندم؛ سلام نماز را که گفتم، پسر 12 ساله ام گفت نمازت قبول نیست وقتی کبک ها هنوز در قفس اند. نمازت وقتی قبول است که آن کبک ها را آزاد کنی». پدر نازک دل دست پسر و دخترش را می گیرد و اعلام می کند دیگر شکار نمی کند. نام این شکارچی، علی زندکریمی بود.

بررسی ها نشان می دهد حدود 500 هزار تا یک میلیون قبضه سلاح شکاری در دست مردم است که گفته می شود عامل مهمی در گسترش شکار غیرمجاز است. با وجودی که در سال های اخیر و به دلیل کاهش بی سابقه تعداد کل و میش در ایران، مجوز شکار داده نمی شود اما این به آن معنا نیست که شکار غیرمجاز انجام نمی شود. به گفته «معصومه ابتکار»، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در هفته 3 تا 4 نزاع محیط بانان با شکارچیان غیرمجاز گزارش می شود.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
2 + 10 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1