نامورمطلق مطرح کرد:

توریست ها را برای دیدن آیین های عاشورایی به ایران بکشانیم

9 آبان 1394 - 18:00 dsfr.ir/jz9jz

توریست ها را برای دیدن آیین های عاشورایی به ایران بکشانیم
همت خواهی
بهمن نامورمطلق معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه نوروز و محرم بی نظیرترین آیین ها است، گفت: دولتی کردن آیین ها، تخریب آیین است قدرت و آیین باید از هم فاصله بگیرند؛ دولت ها خودشان باید از آیین ها فاصله داشته باشند، آیین ها زمانی زنده اند که چندصدایی باشند و اگر یک ویرایش یکسان برای آیین صادر شود حکم مرگ، آیین صادر شده است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، بهمن نامورمطلق در نهمین نشست اسطوره شهر با عنوان آیین ها و مناسبت ها در اصفهان، اظهار کرد: یکی از ویژگی های اسطوره شهر این است که برای شهرهای دیگر الگو باشد، همچنین باید با توجه به مدل فرهنگ و منطقه زیستی خود الگوی مخصوص به خود را ارایه دهد.

وی با بیان اینکه گسترش فضاها و کنش های عمومی از جمله مواردی است که باید برای یک اسطوره شهر در نظر بگیریم، افزود: آیین ها یکی از انواع کنش های عمومی هستند، یعنی به واقع یکی از قدیمی ترین و عمیق ترین کنش ها هستند که انسان ها را کنار هم قرار می دهند و باعث هم نشینی و هم کنشی می شوند.

نویسنده کتاب «درآمدی بر اسطوره شناسی» ادامه داد: آیین و آیینه از یک ریشه است؛ آیین، بازتاب یک حادثه و یک روایت قدسی است که سعی می کند آن را تکرار کند، در واقع آیین باعث می شود یک حادثه دچار تاریخ شدگی نشود. آیین مثل آیینه همواره بخشی از تاریخ را به ما نشان می دهد. آیین باعث می شود فراموش نکنیم؛ جامعه ایران مردمانی فراموش کارند و چنان که شاملو می گوید ایرانی ها حافظه تاریخی ندارند. در واقع کشور ما به شدت تاریخی است اما تاریخ مند نیست.

وی با اشاره به اینکه اسطوره و تاریخ سازی در کشور روش درستی ندارد، گفت: نوع مواجهه ما با حافظ به گونه ای است که از او اسطوره ساخته ایم و حاضر نیستیم از او گذر کنیم. در حالی که اصلا حافظ این گونه نبوده که نخواهد کسی از او گذر کند.

معاون صنایع دستی کشور تصریح کرد: در قرن 20 حمله به موزه اتفاقی بود که مدام رخ می داد. اگر به اسامی نگاه کنیم می بینیم افراد بزرگی همچون پیکاسو در میان حمله کنندگان بوده اند، آن ها اعتقاد داشتند که تاریخ، گذشته آن ها را به بند کشیده است و علت حمله خود را چنین توجیه می کردند. گاهی تاریخ انسان را به بند می کشد و متأسفانه در ایران نیز درجاهایی از تاریخ گیر کرده ایم. می توانیم از تاریخ عبور کنیم ولی چنین کاری را انجام نمی دهیم، همین می شود که سال ها پس از حافظ ناگهان نیما با شعری نشات گرفته از غرب ظاهر می شود.

وی گفت: آیین کمک می کند که دچار فراموشی نشویم و حوادثی همچون نوروز و محرم دچار تاریخ شدگی نشوند. تکرار آیین ها به معنای این است که تاریخ هر سال به شکل خود برگزار می شود. آیین به طور بنیادین با یک واقعه سر و کار دارد. می خواهیم برای جلوگیری از منجمد شدن یک واقعه آن را به آیین تبدیل کنیم و در واقع آن را احیا می کنیم. به همین دلیل هر بار یک نوزایی در این آیین ها ایجاد می شود.

نامورمطلق در عین حال خاطرنشان کرد: البته برای تبدیل شدن یک حادثه به آیین باید آن حادثه خاص باشد و یک روایت اسطوره ای داشته و شایستگی تکثیر را در خود ببیند. یک روایت خاص است که می تواند آیین شود و به همین دلیل است که آیین و اسطوره همواره با هم هستند. آیین نمایش است. نمایشی که همه در آن حضور دارند، همه کنشگر هستند و کسی که آیین را تماشا می کند خارج از آیین است در آیین همه کنش دارند و همین موضوع باعث مشارکت عمومی می شود و به همین دلیل است که می گویند آیین ها موجب جامعه پذیری انسان ها می شوند و به همین علت مورد نیاز جامعه های مدرن و پست مدرن هستند.

معاون صنایع دستی کشور ادامه داد: اگر می بینید هر سال نوروز و محرم بهتر از سال گذشته برگزار می شود به دلیل این است که انسان ناخودآگاه می رود تا با آیین مشکلات خود را رفع کند. آیین می آید تا مشکلی را رفع کند و جامعه پست مدرن امروز به شدت نیازمند آیین است.

نامورمطلق با بیان اینکه آیین ها باورپذیر هستند، افزود: باور و آیین با یکدیگر پیوند خورده اند و در جاهایی حتی اگر بدانیم که آیین دروغ است، اما باز هم آن را باور داریم. مردم ایران رستم و سهراب را باور می کنند چون شاهنامه یک آیین است. آیین موجب تخلیه احساسات می شود، تفاوت افسانه و اسطوره  این است که افسانه باورپذیر نیست، اما اسطوره و آیین باورپذیر است.

نویسنده کتاب درآمدی بر اسطوره شناسی تأکید کرد: برخی از فرهنگ ها آیین ساز هستند، البته همه فرهنگ های دنیا به یک شکل آیین نمی سازند، اما فرهنگ ایرانی به دلیل قدمت بسیار و غنای بالا به شدت آیین ساز است. نه تنها خود ایرانی ها بلکه تاریخ دانان جهان نیز به آن اذعان کرده اند البته در کنار ایران هند و چین نیز قرار دارند، اما ایران نسبت به این دو کشور نیز به دلیل ادامه تمدن سازی در طول تاریخ نیز جلوتر است.

نامورمطلق اضافه کرد: ایران از معدود کشورهایی است که انقطاع کمی پیدا کرده و چون فرهنگ های غنی استعداد آیین سازی بیشتری دارند، به همین دلیل ایران به عنوان یکی از فرهنگ ها و تمدن های آیین ساز جهان شناخته می شود. آیین و هویت به یکدیگر مرتبط هستند اگر در ایران یک سال آیین نوروز یا محرم برگزار نشود، هویت خود را از دست می دهیم چرا که آیین ها ما را با هویت مان گره زده اند. چیزی که در موزه نرود و در میان مردم بماند آیین است.

وی به آیین بی نظیر محرم اشاره کرد و افزود: در دنیا شاید مثل آیین محرم نداشته باشیم. این آیینی است که یک ملت تماما در آن حضور دارند و معنویت و ظلم ستیزی را ترویج می دهد. یک موقعیت استثنایی برای ایران است. یک اتفاق در کربلا را آیین کرده ایم و امروز به جهان صادر می کنیم محرم یک آیین کامل است و به همین دلیل است که شهرهای ایران در 10 شب اول محرم به معبدی تبدیل می شوند. می توانیم آیین عاشورایی محرم را به جهان ترویج دهیم. به شرطی که بتوانیم آن ها را در این روزها به ایران بیاوریم. چرا یک توریست برای دیدن کارناوال رنگ به هند می رود اما نباید همان توریست برای دیدن آیین عاشورایی به ایران بیاید؟

نامورمطلق در پایان تأکید کرد: آسیب این آیین ها از ناحیه دولت است. در واقع دولتی کردن آیین ها تخریب آیین است. قدرت و آیین باید فاصله بگیرند در اصل دولت ها خودشان باید از آیین ها فاصله داشته باشند، آیین ها زمانی زنده اند که چند صدایی باشد و اگر یک ویرایش یکسان برای آیین صادر شود حکم مرگ آیین صادر شده است. باید مراقب باشیم تا آیین هایمان به کارناوال تبدیل نشود، چراکه آیین امروز بزرگ ترین سرمایه اجتماعی کشور و حراست از آن حراست از هویت کشور است.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
3 + 1 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1