محبوبیت جهانی "یزد" از کجا آمد؟

20 تیر 1396 - 09:00 dsfr.ir/6j49h

محبوبیت جهانی "یزد" از کجا آمد؟
نامشخص
میدان امیرچخماق یزد

خلاقیت، معماری، طراحی شهری و تکنولوژی و تعامل زمین با طبیعت در یزد این شهر را به سمت جهانی شدن بُرد تا ایران بیست و دومین اثر جهانی خود را ثبت کند.

به گزارش ایسنا، چهل و یکمین اجلاس میراث جهانی یونسکو امسال در کراکوف لهستان برگزار شد و پرونده یزد، ساعات پایانی روز شنبه 17 تیر و نخستین ساعات روز یک شنبه 18 تیر را برای جهانی شدن به خود اختصاص داد و سرانجام با تائید دو معیار سه و پنج از معیارهای جهانی یونسکو شهر تاریخی یزد یا شهر «بادگیرها» یا شهر «دارالعباده» با رای 15 یونسکو به عنوان نخستین شهر تاریخی و بیست و دومین اثر جهانی ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره ی معیارهای تائید شده از سوی کارشناسان یونسکو می گوید: در معیار سه، بحث خلاقیت، معماری، طراحی شهری و تکنولوژی توضیح داده شده که این نشان می دهد یزد یک گام مهم در سیر تحول تاریخ زمین و جهان بوده است.

او با بیان این که معیار پنج یونسکو بیشتر در ارتباط با شهر تاریخی است که دوستدار طبیعت و در تعامل زمین با طبیعت است، بیان می کند: چون در شهر آب را از قنات می آوردند و از خاک همان شهر استفاده می کردند و از سوی دیگر شهر و معماری آن را با همان مصالح درست می کردند، بنابراین به این معیار یونسکو به کیمیاگری یزدی ها در این دوره اشاره می کند و این که بسیاری از خلاقیت های معماری در این شهر انجام شده اند.

وی تاکید می کند: از همه مهمتر بحثِ منظر شهر، بادگیرها، گنبدها، گذرها، ساباط ها، تکیه، حسینیه و آب انبارها همگی کمک کرده اند تا یک مجموعه ی بی نظیر در این نقطه ایجاد شود.

معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهر تاریخی یزد را یکی از نمونه های منحصربفرد شهرهای کویری ایران می داند و ادامه می دهد: این شهر بر مبنای الگوی ایرانی اسلامی ایجاد شده و حُسن آن میراث ملموس و ناملموس یعنی آئین ها، رفتارها و میراث معنوی است که نسبتا حفظ شده اند.

طالبیان همچنین یزد را یکی از وسیع ترین شهرهای خشتی و آجری «گِلین» دنیا تشبیه می کند که شاهکارهای مهمی مانند مسجد جامع یزد، مجموعه امیرچخماق، قنات ها، آسیاب ها، خانه ها و میادین تاریخی و حسینیه های آن همگی در کنار بافت با ارزشِ آن، یک مجموعه به هم پیوسته را ایجاد کرده اند.

معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با تاکید بر این که اعتقاد داریم تجربیات سنت های فرهنگی از گذشته در یزد ایجاد و پس از آن شکوفا و متعالی شده و با خلاقیت نسل های مختلف سیر تکاملی خود را پی گرفته است، بیان می کند: سنت های فرهنگی یزد روی نقاط دیگر تاثیرگذار بوده اند، همان طور که از نظر تجاری آن شهر مهمی محسوب شده و با محصولات مهم تولید شده در نقاط دیگر مورد استفاده بوده اند.

او منظر شهر یزد را از سوی دیگر نکته ی مهمی در جهانی شدن این شهر می داند و بیان می کند: هنوز شهر یزد به نسبت شهرهای دیگر، شهری است که خط آسمان آن محفوظ مانده است. گنبدها، گلدسته ها و بادگیرها سر جای خود هستند و در واقع یک منظره ی بدیع و استثنایی را به وجود آورده که خوشبختانه این منظره حفظ شده است.

وی که پرونده ی شهر جهانی یزد را تدوین کرده، در ادامه معماری و پیچیدگی های موجود به ویژه روش معماری «گودال باغچه» که در طول تاریخ اهمیت زیادی دارد را معماریی با شخصیت بسیار ویژه در این شهر توصیف می کند و ادامه می دهد: الگوی شهرسازی که بر اساس آن، محلات در طول زمان کنار یکدیگر قرار گرفته اند و تساهل و تصامحی که همیشه در یزد وجود داشته و مردم در کنار یکدیگر و در طول تاریخ ادیان الهی زندگی مسالمت آمیزی داشته اند، نیز وجه دیگری از یزد است که باعث جهانی شدن این شهر تاریخی شد.

طالبیان همچنین با اشاره به شاهکارهای معماری که یزدی ها در طول زمان بر اساس شاخصه های معماری با خاک ایجاد کرده اند، ادامه می دهد: استقرار فضاها در داخل شهر، حصار، باغ ایرانی و قنات مجموعه عناصر و عواملی هستند که یزد را منحصر بفرد کرده و از هر جهت تداوم تاریخی که در طول بیش از هزار سال در شهر یزد رخ داده حائز اهمیت است، هر چند شهرهای اطراف یزد دوره های مختلف تاریخی حتی بیشتر از پیش از اسلام را پشت سر گذاشته اند.

او با تاکید بر این که شهر تاریخی یزد دوره های مختلف تاریخی از دوره ایلخانی تا دوره صفوی و قاجار را شامل می شود، می گوید: هر محله می تواند نماینده یک بخش از دوره های تاریخ باشد، از سوی دیگر مدیریت، توجه و علاقه مردم نسبت به حفظ آثار، زندگی و پویا بودن شهرِ تاریخی یزد و اصالت و یکپارچگی آن برای جهانی شدن این شهر مورد توجه بوده است.

این معیارها، ارزش هایی است که باعث می شود یک محوطه، شهر تاریخی یا بنا در فهرست میراث جهانی به ثبت برسد؛ «نشان دهنده تبادل ارزش های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه ریزی شهری یا طراحی چشم انداز باشد.»، «گواهی بی همتا یا دست کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.»، «نمونه ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحلهٔ مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.» و «نمونه برجسته ای از تعامل بین انسان و محیط زیست یا نماینده یک فرهنگ باشد.».

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
3 + 5 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1