استاد مدرسه اقتصاد لندن (LSE) با بررسی آثار سیاست بر صنعت گردشگری تشریح کرد

دیپلماسی ایران در گردشگری

24 اردیبهشت 1396 - 15:10 dsfr.ir/ch1n2

دیپلماسی ایران در گردشگری
میثم رودکی
گردشگران در حال بازدید از پل خواجو

کارنامه 4 ساله دولت #روحانی در زمینه #گردشگری مطلوب است و در صورت تغییر #دولت و رویکرد آن به گردشگری، این صنعت متاثر خواهد شد.

"دکتر پژمان عبدالمحمدی"

زمزمه های انتخابات این روزها به گردشگری ایران نیز رسیده و با توجه به رونق گردشگری به خصوص در چند سال اخیر، نگرانی برخی را نسبت به آینده این صنعت در پی داشته است؛ به طوری که برخی کارشناسان آینده صنعت گردشگری ایران را در گرو دو عامل مهم می دانند: تغییر رویکرد دولت و پایبندی به برجام که هر دو در صورت تغییر دولت می توانند رخ دهند.

دکتر پژمان عبدالمحمدی، استاد مدرسه اقتصاد لندن (LSE) که پیش تر استاد علوم سیاسی و مطالعات خاورمیانه نیز بوده، در گفت و گویی با «دنیای اقتصاد» کارنامه 4 ساله دولت را در زمینه گردشگری مطلوب می داند و معتقد است در صورت تغییر دولت و رویکرد آن به گردشگری، این صنعت متاثر خواهد شد.

  • آقای عبدالمحمدی، رویکرد دولت روحانی چگونه توانست منجر به رشد گردشگری در ایران شود؟

دولت حسن روحانی به همراه وزارت خارجه آقای ظریف موفق شد در طول چهار سال تاثیراتی را از نظر بین المللی روی تصویر ایران در جهان بگذارد و تصویری را که برای برخی از شهروندان خارجی برای آمدن به ایران نگران کننده بود تا حدودی بهبود ببخشد.

  • به نظر شما تا چه میزان صنعت گردشگری ایران از انتخابات متاثر خواهد شد؟ آیا تغییر دولت منجر به تفاوت در میزان گردشگران ورودی در بلندمدت یا کوتاه مدت می شود؟

به نظر من این انتخابات، یکی از انتخابات مهم ایران خواهد بود و طبیعتا اینکه چه کسی رئیس جمهوری شود، بر وجهه کشور در جهان اثر خواهد گذاشت و طرز برداشت توریست ها در جهان را متاثر خواهد کرد. بنابراین تغییر در دولت روی گردشگری موثر خواهد بود. کارنامه 4 ساله دولت آقای روحانی دست کم در مورد توریسم کارنامه مطلوبی بوده و از این رو گمان می رود که اگر این دولت 4 سال دیگر به کار خود ادامه دهد، بتواند صنعت گردشگری را نیرومندتر کند. در مورد کاندیداهای دیگر مشکل است که بخواهیم در این زمینه پیش بینی کنیم زیرا اطلاعات خاصی در این خصوص وجود ندارد. با این همه می توان گفت اگر آنها نیز روند سیاست خارجی آقای روحانی یا دست کم نزدیک به آن را ادامه دهند، گردشگری می تواند به رشد خود ادامه دهد. اما اگر سیاست خارجی و طرز بیان، سخن و روابط بین الملل با جهان تغییر اساسی پیدا کند و روابط بخواهد به سمت ایزوله شدن یا بسته شدن حرکت کند، می تواند تاثیر منفی بر گردشگری بگذارد. در پاسخ کوتاه مدت یا بلندمدت بودن نیز می توان گفت اگر آقای روحانی به ریاست جمهوری انتخاب شود، به نظر من توریسم در کوتاه مدت با رونق همراه خواهد بود و اگر ایشان انتخاب نشوند و پیروز انتخابات کسی باشد که رویکرد وی را ادامه ندهد در کوتاه مدت کاهش گردشگری را تجربه می کنیم.

  • با توجه به اینکه یکی از شروط لازم برای رشد صنعت گردشگری جذب کشورهای همسایه و منطقه خاورمیانه است، ارتباط با کشورهای منطقه در آینده چه تغییری خواهد کرد؟ آیا تغییر دولت در ایران موجب خواهد شد روابط با همسایگان و در نتیجه پذیرش گردشگران خارجی از این کشورها تحت تاثیر قرار گیرد؟ این مساله خصوصا در مورد عربستان مهم است. با توجه به ماجرای حمله به سفارت این کشور در ایران و کاهش ورود گردشگران از این کشور (حتی شیعیان این کشور)، آینده چگونه خواهد بود؟

یکی از مهم ترین بخش های توریسم برای ایران کشورهای همسایه است. توریسم خاورمیانه می تواند مرکز مهمی برای ایران باشد؛ از طرفی روابط با همسایگان در این راستا بسیار مهم است. به ویژه برای جذب گردشگران در خاورمیانه توریسم مذهبی می تواند بسیار مهم باشد. ایران چه در مشهد و چه در قم و جاهای دیگر امکان این را دارد که گردشگری مذهبی را تقویت کند. در مورد گردشگران شیعه می توان گفت طبیعی است که تنشی که در حال حاضر وجود دارد، به گردشگری ایران آسیب می زند. یکی از این موارد کمتر آمدن توریست های اهل سنت خاورمیانه به ایران است که الان کمتر شده و دیگر اینکه شیعیان عرب کمتر راغب باشند به ایران سفر کنند یا دولت های آنها برای آنان مشکل ایجاد کنند. بنابراین اگر روند سیاست خارجی ایران در خاورمیانه به سمت کاهش تنش و بهبود روابط با کشورهای همسایه پیش برود، می تواند موجب شود که صنعت توریسم رشد داشته باشد. با این حال، علاوه بر کشورهای عربی، ایران می تواند در میان کشورهای همسایه روی ترکیه نیز سرمایه گذاری کند. در شرایط کنونی و به رغم پایین بودن شرایط امنیتی ترکیه، هنوز گردشگران از ایران به ترکیه می روند. ایران باید برنامه ای بریزد تا بتواند در آینده 10 تا 20 ساله توریست های ترکیه ای را به ایران بیاورد که نگرشی بلندمدت است.

  • آینده برجام در صورت تغییر دولت در ایران چه خواهد بود؟ آیا صنایع ایران از جمله صنعت سفر متاثر خواهند شد؟

طبیعی است که برجام موضوع مهمی است که به توریسم و بهبود وجهه ایران کمک کرد. اگر دولت ادامه پیدا کند، فکر می کنم در برجام تغییری اساسی ایجاد نشود. درواقع اینکه بگوییم با تغییر دولت، برجام ضربه قوی خواهد خورد، دشوار است. فکر می کنم تنها چیزی که می تواند به طور واقع گرایانه اتفاق بیفتد این است که در صورت تغییر دولت، برجام چه از طرف واشنگتن و چه تهران، می تواند با دست انداز یا ترمزی مواجه شود و ایران را از باز شدن صنعت و اقتصاد به سمت غرب دور و برعکس پای چین و روسیه را از نظر اقتصادی و صنعتی در ایران قوی تر کند.

  • از نظر اقتصادی ایران برای اینکه بتواند درآمدهای ارزی خود را افزایش دهد و تا حدودی هرچند اندک، وابستگی خود را به نفت کاهش دهد، باید بر صنایعی همچون گردشگری تمرکز کند و البته ظرفیت های موجود را دارد. اما با مشکلاتی به ویژه در جلب گردشگران غربی که مخارج بیشتری نیز می کنند، روبه رو است. چه راه هایی می تواند در جذب آنها موثر باشد؟

این پرسش بسیار مهم است. به نظر من ایران نیاز دارد در طول یک پروژه 25 ساله اقتصاد خود را از نفت و گاز جدا کند و به انرژی های طبیعی وابسته نباشد. در این میان توریسم یکی از مهم ترین موارد است. ایران ظرفیت های بسیار زیادی برای جذب گردشگران جهانی دارد که از جمله می توان به تخت جمشید و پاسارگاد، شهرهای تاریخی همچون کرمان، شیراز و یزد، معابد زرتشتی و شوش اشاره کرد. از سوی دیگر تاریخ ایران غنی است و شهرهایی مانند اصفهان و تبریز، کاشان و تهران پتانسیل زیادی برای جذب گردشگر دارند که می توانند درآمد سرانه ملی کشور را با توریسم منسجم از کشورهای پیشرفته افزایش دهد. طبیعی است که این امر مستلزم برخی تغییرات ساختاری و برخی سیاست های مقطعی است. سیاست های مقطعی که می تواند سریع تر لحاظ شود، ایجاد ارتباطات و تبلیغات مفید و موثر در کشورهای پیشرفته است تا تصویر ایران را در این کشورها بهبود بخشد. ایران باید ارگان های مهم تبلیغاتی داشته باشد تا توریسم ایران را ارتقا دهد که در حال حاضر ضعیف است.

می توان با ایجاد مرکز توریستی، ارتباطات مهم با دانشگاه ها، استان ها و شهرداری های کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکایی به این امر کمک کرد. البته در این مورد باید بیزینس و دیپلماسی توام عمل کند. از لحاظ ساختاری مسائلی هست که می تواند توریسم به ویژه گردشگران غربی را با محدودیت هایی روبه رو کند.برخی محدودیت های اجتماعی که می تواند تاثیر منفی بر گردشگری بگذارد، هنوز وجود دارد. ایران در طول یک برنامه 25 ساله باید در این موارد فکر و با سیاست اندیشی راه هایی پیدا کند تا بتواند شهروندان خارجی به ویژه شهروندان کشورهای پیشرفته را که مخارج و سرمایه گذاری بیشتری می توانند در ایران انجام بدهند، جذب کند.

مساله دیگر در مورد توریسم این است که کیفیت هتل ها، هتلداری، بهداشت، کیفیت سازمان دادن ارتباطات و حمل ونقل باید بالا برود؛ زیرا یک توریست متوسط به بالا بسیار حساس است که تمام این موارد به خوبی رعایت شود. بنابراین به یک نیروی منسجم داخلی نیاز است تا بتواند زیرساخت های توریسم ایران را ارتقا دهد. من مطمئنم ایران در زمینه گردشگری می تواند به افق هایی برسد که هیچ کشور دیگری در خاورمیانه ظرفیت آن را ندارد. به طور کلی، فکر می کنم ایران برای اینکه بتواند در گردشگری موفق تر باشد نیاز دارد جایگاه خود را در آسیا از نظر کسب و کار تثبیت کند؛ یعنی باید نشان دهد که المنت یا عنصر پارسی در آسیا وجود دارد و باید از ظرفیت دوجانبه ایران بهره گیرد. در واقع ایران می تواند در مورد کشورهای همسایه و خاورمیانه از ظرفیت هایی همچون مرکز شیعه بودن و یکی از کشورهای مهم اسلامی بودن استفاده کند و از طرف دیگر در مورد کشورهایی مانند آسیای شرقی و مرکزی از ظرفیت های پارسی بودن و ایرانی بودن بهره ببرد و آنها را با این دید جذب کند. باید به این مسائل توجه کرد تا اقتصاد ایران بتواند از مزایای گردشگری بهره مند شود.

دیدگاه شما

CAPTCHA
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
14 + 6 =
این سوال برای تشخیص اسپم نبودن می باشد.
1